बीजिंग, १७ जुलै (पीटीआय) — चीनने गुरुवारी रशियाच्या रशिया-भारत-चीन (RIC) त्रिकूट पुन्हा सुरू करण्याच्या पुढाकाराला पाठिंबा दर्शवला. चीन म्हणाला की हे त्रिपक्षीय सहकार्य केवळ या तीन देशांच्या हितासाठीच नव्हे तर या प्रदेशातील आणि जगातील सुरक्षेसाठी व स्थैर्यासाठीही उपयुक्त आहे.
रशियाच्या इझव्हेस्टिया या वृत्तसंस्थेने रशियाचे उप परराष्ट्रमंत्री आंद्रेई रुदेंको यांचा हवाला देत म्हटले की मॉस्कोला RIC स्वरूप पुन्हा सुरू होण्याची अपेक्षा आहे आणि ते या मुद्द्यावर बीजिंग व नवी दिल्लीसोबत वाटाघाटी करत आहेत.
“ही बाब आमच्या दोघांबरोबरच्या चर्चेत समोर आली आहे. आम्हाला हे स्वरूप पुन्हा कार्यरत करायचं आहे, कारण हे तीन देश महत्त्वाचे भागीदार आहेत, शिवाय BRICS चे संस्थापक सदस्य आहेत,” असं रुदेंको म्हणाले.
“म्हणूनच, हे स्वरूप नसणे मला योग्य वाटत नाही. त्यामुळे, आम्हाला आशा आहे की या तीन देशांमध्ये संबंध इतक्या पातळीवर पोहोचतील की जेणेकरून RIC च्या चौकटीत पुन्हा काम सुरू करता येईल,” असंही ते म्हणाले.
रुदेंको यांच्या विधानावर प्रतिक्रिया विचारल्यावर, चीनचे परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते लिन जियान म्हणाले, “चीन-रशिया-भारत सहकार्य केवळ या तिन्ही देशांच्या हितासाठी उपयुक्त नाही तर प्रादेशिक आणि जागतिक शांतता, सुरक्षा, स्थैर्य व प्रगतीसाठीही फायदेशीर आहे.”
चीन RIC त्रिपक्षीय सहकार्य पुढे नेण्यासाठी रशिया आणि भारतासोबत संवाद ठेवण्यास तयार आहे, असं त्यांनी सांगितलं.
रशिया व चीनचा RIC पुन्हा सुरू करण्यामागे स्वारस्य असेल, याचा संदर्भ भारताचे परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांच्या अलीकडील चीन दौर्याशी जोडला जातो. त्या वेळी ते शांघाय सहकार संघटना (SCO) परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीसाठी गेले होते. तेव्हा त्यांनी चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी आणि रशियाचे मंत्री सर्गेई लाव्हरोव यांच्याशीही चर्चा केली होती.
कोरोना महामारी आणि २०२० मध्ये लडाख सीमेवरील भारत-चीन लष्करी संघर्षामुळे RIC चं कामकाज थांबले होते, असं लाव्हरोव यांनी मागच्या वर्षी सांगितलं होतं.
लडाख संघर्षामुळे भारत-चीन संबंध चार वर्षांपेक्षा अधिक काळ गोठले गेले होते. पण कझानमध्ये BRICS शिखर परिषदेदरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यात झालेल्या बैठकीनंतर द्विपक्षीय संवाद पुन्हा सुरू झाला.
त्यापाठोपाठ एनएसए अजित डोभाल आणि संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनीही चीनला भेटी दिल्या.
लाव्हरोव यांनी मे महिन्यात सांगितलं की रशिया — जो भारत आणि चीन दोघांचाही जवळचा भागीदार आहे — RIC स्वरूप पुनरुज्जीवित करण्यास “खऱ्या अर्थाने इच्छुक” आहे.
रशियाचे माजी पंतप्रधान येव्हगेनी प्रायमाकोव्ह यांनी सुरू केलेल्या या त्रिपक्षीय प्रणालीअंतर्गत तीन देशांमध्ये विविध पातळ्यांवर २० बैठकांचे आयोजन झाले होते.
हे तीन देश BRICS (ब्राझील, रशिया, भारत, चीन, दक्षिण आफ्रिका) आणि त्याच्या न्यू डेव्हलपमेंट बँकेचे (NDB) प्रमुख प्रवर्तक होते, ज्यात आता १० देश आहेत.
भारत व चीनमधील वाढते मतभेद आणि चीनचा पाकिस्तानला कायमचा पाठिंबा यामुळे RIC या स्वरूपाचे महत्त्व व उपयोगिता अलीकडे कमी झाली होती.
अलीकडे मात्र रशिया व चीन यांना RIC पुन्हा सुरू करण्याची अधिकच इच्छा आहे, कारण भारत आता Quad या नव्या गटाचा सदस्य आहे — जो अमेरिका, भारत, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया यांचा गट आहे आणि ज्याला चीन आपल्या वाढीला अडथळा मानतो.
त्याचप्रमाणे, युक्रेनविरुद्धच्या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि युरोपियन युनियन यांच्यातील वाढती जवळीक रशियासाठी चिंतेची बाब बनली आहे, असं रशियन विश्लेषक म्हणतात.
रशियन अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेसच्या ओरिएंटल स्टडीज इन्स्टिट्यूटमधील इंडियन स्टडीज सेंटरच्या वरिष्ठ संशोधक लिडिया कुलिक यांच्या मते, युरेशियातील कोणत्याही सहकार्याच्या स्वरूपाचा उपयोग आहे, कारण हा खंड सतत चालणाऱ्या संघर्षांनी थकून गेला आहे.
भारतासाठी रशियाशी असलेले परंपरागत संबंध महत्त्वाचे आहेत, विशेषतः जेव्हा भारत आणि चीनमध्ये समस्या आहेत. अशा परिस्थितीत मॉस्कोचा सहभाग RIC मध्ये सहकार्याची शक्यता निर्माण करतो, असं लिडिया यांनी इझव्हेस्टियाशी बोलताना सांगितलं.
पीटीआय केजेव्ही झेडएच झेडएच
श्रेणी: ताज्या घडामोडी
SEO टॅग्स: #swadesi, #News, चीनने रशियाच्या RIC त्रिकूट पुढाकाराला पाठिंबा दिला