हॅरिसबर्ग (अमेरिका), २६ जून (AP): अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना “गोल्डन शेअर” वर नियंत्रण मिळाले आहे, जो एक राष्ट्रीय सुरक्षासंबंधी कराराचा भाग आहे. या कराराअंतर्गत त्यांनी जपानमधील निप्पॉन स्टीलला प्रतिष्ठित अमेरिकन स्टील उत्पादक यूएस स्टील विकत घेण्यास परवानगी दिली आहे, असे अमेरिकेच्या सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज कमिशन (SEC) कडे केलेल्या खुलाशांमध्ये नमूद आहे.
या तरतुदीमुळे राष्ट्रपतींना यूएस स्टीलच्या संचालक मंडळावर एक सदस्य नेमण्याचा अधिकार आणि देशांतर्गत स्टील उत्पादन व परदेशी स्पर्धकांशी संबंधित निर्णयांमध्ये भाग घेण्याचा अधिकार मिळतो.
या तरतुदीच्या अन्वयार्थ, जेव्हा ट्रम्प राष्ट्रपती असतील तेव्हा त्या निर्णय प्रक्रियेवर त्यांचे किंवा त्यांच्या निवडक व्यक्तीचे नियंत्रण असेल. मात्र, दुसरे कुणी राष्ट्रपती झाल्यास, हाच अधिकार ट्रेझरी डिपार्टमेंट आणि कॉमर्स डिपार्टमेंटकडे जाईल, असे SEC कडे दाखल करण्यात आलेल्या कागदपत्रांत म्हटले आहे.
व्हाईट हाऊसने निवेदनात सांगितले की, “हा शेअर ट्रम्प यांना खास दिला गेलेला नाही, तर जो कोणी राष्ट्रपती असेल त्याला दिला जातो.” पण तरीही, संबंधित तरतुदींची भाषा विशेषतः ट्रम्प यांच्या संदर्भात स्पष्ट आहे.
त्यामध्ये नमूद आहे की, काही निर्णय “डोनाल्ड जे. ट्रम्प हे अमेरिका राष्ट्रपती असताना ट्रम्प यांच्या किंवा त्यांच्या नियुक्त व्यक्तीच्या लेखी संमतीशिवाय” घेता येणार नाहीत; तसेच “इतर कोणत्याही वेळी ट्रेझरी आणि कॉमर्स विभागाच्या लेखी संमतीशिवाय” घेता येणार नाहीत.
पिट्सबर्ग येथील यूएस स्टीलचे निप्पॉन स्टीलकडून जवळपास १५ अब्ज डॉलर्समध्ये खरेदीकरण गेल्या आठवड्यात अंतिम झाले असून, यूएस स्टील आता पूर्णपणे निप्पॉन स्टीलची उपकंपनी झाली आहे.
सुरुवातीला ही करारवाटाघाटी ट्रम्प यांनी रोखण्याचे सांगितले होते — जसे माजी राष्ट्रपती जो बायडन यांनी पद सोडण्यापूर्वी म्हटले होते — पण राष्ट्रपती बनल्यानंतर ट्रम्प यांनी आपले मत बदलले आणि नंतर हा करार “भागीदारी” म्हणून सादर केला.
राष्ट्रीय सुरक्षासंबंधी करार १३ जूनपासून प्रभावी झाला असून, निप्पॉन स्टील, त्याची अमेरिकन उपकंपनी आणि अमेरिकन सरकार (कॉमर्स आणि ट्रेझरी विभागाच्या वतीने) यांच्यात झाला आहे, असे SEC कडे दाखल झालेल्या माहितीमधून स्पष्ट झाले.
हा पूर्ण करार अजून सार्वजनिकरित्या प्रसिद्ध करण्यात आलेला नाही, पण त्यातील काही बाबी कंपन्यांनी दिलेल्या निवेदनांत आणि SEC कडे दाखल केलेल्या कागदपत्रांतून स्पष्ट झाल्या आहेत, असे यूएस स्टीलने बुधवारी सांगितले.
हा करार जवळपास दीड वर्ष चालला आणि त्यावर राष्ट्रीय सुरक्षेच्या चिंता, युनायटेड स्टीलवर्कर्सचा विरोध, तसेच पेन्सिल्व्हेनिया या महत्त्वाच्या मतदारराज्यातील राष्ट्रपती राजकारण यांचा प्रभाव होता, जिथे यूएस स्टीलचे मुख्यालय आहे.
या विलीनीकरणामुळे संयुक्त कंपनी जगातील चौथ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी स्टील उत्पादक बनेल — जिथे चिनी कंपन्यांचे वर्चस्व आहे — आणि निप्पॉन स्टीलच्या उच्च दर्जाच्या तंत्रज्ञानामुळे यूएस स्टीलच्या जुनाट उत्पादन प्रक्रियेत सुधारणा होईल. यासाठी निप्पॉन स्टीलने यूएस स्टीलच्या सुविधांमध्ये ११ अब्ज डॉलर्स गुंतवणुकीची बांधिलकी दिली आहे.
हा करार कायमस्वरूपी रोखला जाऊ शकतो या शक्यतेमुळे निप्पॉन स्टीलला अटी सुधाराव्या लागल्या. यामध्ये यूएस स्टीलमध्ये अधिक गुंतवणूक करण्याचे वचन आणि ‘गोल्डन शेअर’ची तरतूद समाविष्ट होती — ज्यायोगे ट्रम्प यांना एक स्वतंत्र संचालक नेमण्याचा आणि विशिष्ट मुद्द्यांवर व्हेटो अधिकार मिळतो.
या मुद्द्यांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश आहे:
- राष्ट्रीय सुरक्षासंबंधी करारातील निप्पॉन स्टीलची भांडवली गुंतवणूक कमी करणे,
- यूएस स्टीलचे नाव व मुख्यालय बदलणे,
- युनायटेड स्टीलचे प्लांट्स बंद करणे किंवा बंद ठेवणे,
- उत्पादन किंवा नोकऱ्या अमेरिकेबाहेर हलवणे,
- अमेरिकेत स्पर्धक व्यवसाय खरेदी करणे,
- आणि व्यापार, कामगार, तसेच परदेशातून स्त्रोत घेण्याविषयीचे विशिष्ट निर्णय.
श्रेणी: तात्काळ बातमी
SEO टॅग्स: #स्वदेशी, #बातम्या, यूएस स्टील विक्रीत ट्रम्प यांना ‘गोल्डन शेअर’ अधिकार; भविष्यात राष्ट्रपती बदलल्यास तो अधिकार अमेरिकी यंत्रणांकडे जाईल.