काठमांडू, २७ नोव्हेंबर (पीटीआय): नेपाळच्या केंद्रीय बँकेने गुरुवारी नवी १०० रुपयांची नोट जारी केली असून त्यावर भारताने “कृत्रिम विस्तार” म्हटलेल्या कालापानी, लिपुलेख आणि लिम्पियाधुरा या वादग्रस्त प्रदेशांसह नेपाळचा सुधारित नकाशा छापलेला आहे।
नेपाळ राष्ट्र बँकेच्या (एनआरबी) या नव्या नोटेवर माजी गव्हर्नर महाप्रसाद अधिकारी यांची सही आहे. नोटेवरील इश्यू तारीख २०८१ बिक्रम संवत अशी आहे, जी २०२४ वर्षाशी संबंधित आहे।
के पी शर्मा ओली यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारने मे २०२० मध्ये संसदेमार्फत कालापानी, लिपुलेख आणि लिम्पियाधुरा समाविष्ट करून नकाश्याचे अद्ययावतीकरण केले होते।
एनआरबीच्या प्रवक्त्याने स्पष्ट केले की जुन्या १०० रुपयांच्या नोटेवरसुद्धा नकाशा होता आणि सरकारच्या निर्णयानुसार त्यात सुधारणा करण्यात आली आहे।
इतर मूल्यांच्या नोटांमध्ये—१०, ५०, ५०० आणि १०००—फक्त १०० रुपयांच्या नोटेवरच नकाशा आहे, असेही त्यांनी सांगितले।
भारताचा दावा आहे की लिपुलेख, कालापानी आणि लिम्पियाधुरा हे भारताचे प्रदेश आहेत।
२०२० मध्ये भारताने नेपाळच्या सुधारित नकाशाला तीव्र विरोध केला आणि तो “एकतर्फी निर्णय” असल्याचे सांगून असा “कृत्रिम विस्तार” मान्य होणार नाही असे म्हटले होते।
नव्या १०० रुपयांच्या नोटेच्या डाव्या बाजूस माऊंट एव्हरेस्ट असून उजव्या बाजूस नेपाळचे राष्ट्रीय फूल रोडोडेंड्रॉनचे वॉटरमार्क आहे।
नोटेच्या मध्यभागी फिकट हिरव्या रंगात नेपाळचा नकाशा छापलेला आहे. नकाशाजवळ अशोक स्तंभ आणि “लुंबिनी, भगवान बुद्धांचे जन्मस्थान” असा मजकूर आहे। नोटेच्या मागील बाजूस एकशृंगी गेंड्याचे चित्र आहे। तसेच अंधांसाठी स्पर्शाने ओळखता यावे यासाठी काळा उठावदार ठिपकाही आहे।
नेपाळची १८५० किमी लांबीची सीमा भारताच्या पाच राज्यांसोबत जोडलेली आहे—सिक्कीम, पश्चिम बंगाल, बिहार, उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंड। पीटीआय