नवी दिल्ली, 20 ऑगस्ट (पीटीआय) — रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी बुधवारी सांगितले की, भारत जर हायड्रोजन उत्पादनाचा खर्च प्रति किलोग्रॅम 1 अमेरिकन डॉलरपर्यंत आणू शकला, तर ऊर्जा आयातदार देशातून जागतिक निर्यातदार होऊ शकतो.
दि एनर्जी अँड रिसोर्सेस इन्स्टिट्यूट (टेरी) येथे आयोजित 24व्या दरबारी सेठ स्मृती व्याख्यानात बोलताना गडकरी म्हणाले की, सध्या हायड्रोजनचा खर्च प्रति किलो 5-6 डॉलर्स आहे, जो पारंपरिक इंधनांच्या तुलनेत महाग आहे.
“आपण हा खर्च प्रति किलो 1 डॉलर्सपर्यंत आणण्यात यशस्वी झालो तर भारताची स्थिती आजच्या तेल उत्पादक देशांसारखी होईल,” असे गडकरी म्हणाले. त्यांनी नमूद केले की हायड्रोजन हा भविष्यातील ऊर्जेचा निर्णायक स्रोत ठरणार आहे.
मंत्री म्हणाले की सर्वात मोठा अडथळा म्हणजे हायड्रोजन फ्यूल स्टेशन उभारणे आणि त्याच्या वाहतुकीसाठी प्रणाली विकसित करणे. “या क्षेत्रांत तातडीने आणि व्यापक काम करण्याची आवश्यकता आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
कचऱ्यापासून ऊर्जा निर्माण करण्याची क्षमता स्पष्ट करताना गडकरी म्हणाले की, नगरपालिका घनकचरा गेमचेंजर ठरू शकतो.
“आपण कचरा वेगळा करून सेंद्रिय पदार्थ बायोडायजेस्टरमध्ये टाकल्यास मिथेन तयार होते. ही मिथेन CNG मध्ये रूपांतरित करण्याऐवजी जर ग्रीन हायड्रोजन निर्मितीसाठी वापरली, तर देशातील नगरपालिकेचा कचरा स्वस्त हायड्रोजन तयार करू शकतो,” ते म्हणाले.
त्यांनी भाकीत केले की पुढील काही वर्षांत कचऱ्यावरून वाद निर्माण होऊ शकतात, कारण तो मौल्यवान संसाधन ठरणार आहे.
गडकरी म्हणाले की गुंतवणुकीसाठी आर्थिक व्यवहार्यता महत्त्वाची आहे. “आतील परतावा दर मजबूत असेल, तर गुंतवणुकीची कधीच कमतरता भासणार नाही. आपल्याला केवळ सिद्ध तंत्रज्ञान, कच्चा माल उपलब्धता आणि उत्पादनासाठी बाजार हवा आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
ते म्हणाले की हायड्रोजन जीवाश्म इंधनांची जागा घेईल आणि वाहतुकीसह औषधनिर्माण, रसायन, पोलाद अशा विविध क्षेत्रांत त्याचा वापर होईल. “रेल्वे, विमानं हायड्रोजनवर धावतील आणि जीवाश्म इंधनांवरील अवलंबित्व संपुष्टात येईल,” असे गडकरी म्हणाले.
भारतीय वाहन उद्योगाच्या वाढीबद्दल बोलताना त्यांनी सांगितले की, भारत सातव्या क्रमांकावरून तिसऱ्या क्रमांकावर गेला आहे, जपानला मागे टाकून.
“अमेरिकेचा वाहन उद्योग 78 लाख कोटी रुपयांचा, चीनचा 49 लाख कोटींचा आणि भारताचा 22 लाख कोटी रुपयांचा आहे. काही दिवसांपूर्वी मर्सिडीजचे ग्लोबल चेअरमन मला भेटले आणि त्यांनी सांगितले की भारतात इलेक्ट्रिक मर्सिडीज तयार होतील,” गडकरी म्हणाले.
ते पुढे म्हणाले की भविष्यातील वाहतूक व उद्योग हे इलेक्ट्रिक वाहने, जैवइंधन आणि हायड्रोजन यांवर आधारित असतील. “यांचा मोठ्या प्रमाणावर अवलंब केल्यास आपण कार्बन न्यूट्रॅलिटीच्या दिशेने जाऊ. रोजगार निर्माण होतील, पर्यावरण रक्षण होईल आणि विकासाला गती मिळेल,” त्यांनी सांगितले.
गडकरी म्हणाले की भारताच्या 17 टक्के जमिनीला पडीत जमीन म्हणून वर्गीकृत केले गेले आहे आणि त्यावर बांबूची लागवड करता येईल. “बांबू हा कोळशाचा उत्तम पर्याय ठरू शकतो. तो कोळशापेक्षा स्वस्त आणि स्वच्छ आहे. यामुळे कोट्यवधी लोकांना रोजगार मिळू शकेल,” ते म्हणाले.
“एक हरित क्रांती भारताला आत्मनिर्भर बनवू शकते. आपण 5 ट्रिलियन डॉलरची अर्थव्यवस्था बनू शकतो आणि जगात तिसऱ्या क्रमांकावर येऊ शकतो. हे आपल्या आवाक्यात आहे,” असे गडकरी यांनी ठामपणे सांगितले.
श्रेणी: ताज्या बातम्या