ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧੰਮ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਰੁਝਾਨ, ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ: ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ

**EDS: THIRD PARTY IMAGE** In this image posted on Jan. 24, 2026, Union Minister of Minority Affairs Kiren Rijiju during a meeting with a delegation of senior representatives from the Government of South Korea, in New Delhi. (@KirenRijiju/X via PTI Photo)(PTI01_24_2026_000530B)

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਜਨਵਰੀ (ਪੀਟੀਆਈ): ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੁੱਧ ਧੰਮ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਕਰੁਣਾ, ਅਹਿੰਸਾ, ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ, ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਗਲੋਬਲ ਬੁੱਧਿਸਟ ਸਮਿੱਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਘੱਟਸੰਖਿਆਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਰਬਭੌਮ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਿਰਫ਼ ਬੁੱਧਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਿੱਖੂਆਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਗਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਖਾਵਤ ਨੇ ਬੁੱਧ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ “ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ” ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੁੱਧ ਭਿੱਖੂਆਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ “ਸਰਗਰਮ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ” ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, 24 ਤੋਂ 25 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਹ ਸਮਿੱਟ ਬੁੱਧ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਬੁੱਧੀਮਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਹਿ-ਅਸਤਿਤਵ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਸਮਝ ਦੇ “ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸਤੰਭ” ਵਜੋਂ ਇਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਧੰਮ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਕਰੁਣਾ, ਅਹਿੰਸਾ, ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹੈ।

ਸਮਿੱਟ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ — ‘ਸਾਂਝੀ ਬੁੱਧੀਮਤਾ, ਇਕਜੁੱਟ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਸਹਿ-ਅਸਤਿਤਵ’।

ਸ਼ੇਖਾਵਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਾਂਡੁਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲੀਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਯਤਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਇ ਪਿਥੋਰਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ — “ਦ ਲਾਈਟ ਐਂਡ ਦ ਲੋਟਸ: ਰੈਲਿਕਸ ਆਫ਼ ਦ ਅਵੇਕਨਡ ਵਨ” — ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਪਰਹਵਾ ਧਾਤੂਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਪਿਪਰਹਵਾ ਰਤਨ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਪਰਹਵਾ ਧਾਤੂਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਸਮਿੱਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁੱਧਿਸਟ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (IBC) ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।