ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਪੱਖੀ ਹਜ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ; 2026 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਟਾ 1,75,025 ਨਿਰਧਾਰਤ

**EDS: THIRD PARTY IMAGE** In this image posted on Nov. 9, 2025, Union Minister of Parliamentary Affairs Kiren Rijiju with Saudi Arabia Minister of Hajj and Umrah Tawfiq bin Fawzan Al Rabiah during the signing of Bilateral Haj Agreement, in Saudi Arabia. Haj Quota of 175,025 has been secured for Indian Pilgrims for 2026. (@KirenRijiju/X via PTI Photo)(PTI11_09_2025_000382B)

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਨਵੰਬਰ (ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ): ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਜਿੱਦਾ ਵਿਚ ਦੋਪੱਖੀ ਹਜ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ 2026 ਦੀ ਹਜ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਟਾ 1,75,025 ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਜਿਜੂ 7 ਤੋਂ 9 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਹਜ ਅਤੇ ਉਮਰਾ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਤੌਫੀਕ ਬਿਨ ਫੌਜ਼ਾਨ ਅਲ ਰਬੀਅਹ ਨਾਲ ਜਿੱਦਾ ਵਿਚ ਦੋਪੱਖੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ।

ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦੋਹਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਜ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਰ ਸੁਗਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਦੁਹਰਾਇਆ।

ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਆਵਾਜਾਈ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ’ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਹਜ–2026 ਲਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਪੱਖੀ ਹਜ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।

ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਰਿਆਦ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਅਤੇ ਜਿੱਦਾ ਵਿਚ ਕੌਂਸੁਲੇਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੌਂਸੁਲੇਟ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਾਊਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਜਿੱਦਾ ਅਤੇ ਤਾਈਫ ਵਿਚ ਹਜ ਅਤੇ ਉਮਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਟਰਮੀਨਲ 1 ਅਤੇ ਹਰਮੈਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿੱਦਾ ਅਤੇ ਤਾਈਫ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।

ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ X ’ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਭਾਰਤ–ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ। ਡਾ. ਤੌਫੀਕ ਬਿਨ ਫੌਜ਼ਾਨ ਅਲ ਰਬੀਅਹ ਨਾਲ ਦੋਪੱਖੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਜ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। 2026 ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਕੋਟਾ 1,75,025 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹਜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀਭਰੀ ਯਾਤਰਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੁਹਰਾਈ ਹੈ।”

ਇਹ ਦੌਰਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।