ਭਾਰਤ–ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਕਲਾਇਮੇਟ ਪੁਸ਼: COP30 ‘ਤੇ ਭੂਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੂਲਾ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ

Bhupender Yadav, minister of environment, forest and climate change of India, speaks during a plenary session at the COP30 U.N. Climate Summit, Monday, Nov. 17, 2025, in Belem, Brazil. AP/PTI(AP11_18_2025_000007B)

ਬੇਲੇਮ (ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ), 20 ਨਵੰਬਰ (PTI): ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲੂਈਜ਼ ਇਨਾਸਿਓ ਲੂਲਾ ਦਾ ਸਿਲਵਾ ਨੇ UN COP30 ਕਲਾਇਮੇਟ ਸਮੀਟ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਰੀਵਰਨ ਮੰਤਰੀ ਭੂਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੀਬਰ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ (ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਇੰਧਨ) ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਰੋਡਮੈਪ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ — ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਸਮੀਟ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲੂਲਾ ਖਾਸ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਪੱਖ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਨੇ PTI ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਲੂਲਾ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ਦੇ ਮਸਲੇ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਇਸੇ ਸਮੀਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੋਈ ਰੋਡਮੈਪ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।”

ਇਹ ਗੁਪਤ ਮੀਟਿੰਗ ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। COP30 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੈਗੋਸ਼ੀਏਟਰ ਅਮਨਦੀਪ ਗਰਗ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਉਹ ਲਗਭਗ 15–20 ਮਿੰਟ ਲਈ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਕਈ ਮੁੱਦੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੇ।” ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ਰੋਡਮੈਪ ਹੀ ਸੀ।

ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਲੂਲਾ ਨੇ Like-Minded Developing Countries (LMDC) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਇੰਧਨ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਦੁਨੀਆ ਦੇ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ਦੇ ਫੇਜ਼-ਆਉਟ ਲਈ ਰੋਡਮੈਪ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ COP30 ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਐਜੈਂਡਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਲੂਲਾ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਚਰਚਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ UN COP30 ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਂਡਰੇ ਕੋਰੇਆ ਦੋ ਲਾਗੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ UNFCCC ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਰੋਡਮੈਪ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਗਲੋਬਲ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ਫੇਜ਼-ਆਉਟ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਅਧੂਰੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਨ। COP28 ਦੀ ਡੀਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ਤੋਂ ‘ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸ਼ਨ ਅਵੇ’ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਡੈਡਲਾਈਨ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ COP30 ਦੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ UN ਕਲਾਇਮੇਟ ਚੇਂਜ ਦੇ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਸਕੱਤਰ ਸਾਇਮਨ ਸਟੀਲ ਨੇ ਬੇਲੇਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨੈਗੋਸ਼ੀਏਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਇੰਧਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ, ਨਿਆਂਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀਲ ਆਰਥਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਅਡਾਪਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਵਾਈ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ UN ਮਹਾਸਚਿਵ ਐਂਟੋਨਿਓ ਗੁਤਰੇਸ ਵੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਲੂਲਾ ਨਾਲ COP30 ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਲੂਲਾ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ, ਲਾਟੀਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਬੇਲੇਮ ਪਾਲੀਟਿਕਲ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਖਾਕਾ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੂਲਾ ਅਤੇ ਗੁਤਰੇਸ ਦੀ ਆਮਦ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਯਾਦਵ ਨੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਪਰੀਵਰਨ ਮੰਤਰੀ ਮਰੀਨਾ ਸਿਲਵਾ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ X ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਸਾਡੀ ਚਰਚਾ COP ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਜੈਂਡਾ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੀ। ਭਾਰਤ COP30 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ Tropical Forests Forever Facility (TFFF) ਵਿੱਚ ਅਬਜ਼ਰਵਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।”

17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਾਨ-ਫੌਸਿਲ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 256 ਗਿਗਾਵਾਟ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਇੰਸਟਾਲਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੈਪੇਸਿਟੀ ਦਾ ਅੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ — ਅਤੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ NDC ਟਾਰਗੇਟ ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।

ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਐਸ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ਕੰਪਨੀਆਂ 2045 ਤੱਕ ਨੈੱਟ ਜ਼ੀਰੋ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣਗੀਆਂ।

190 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੈਗੋਸ਼ੀਏਟਰ UNFCCC ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਬੇਲੇਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। COP30 ਸਮੀਟ 10 ਤੋਂ 21 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਐਮਾਜ਼ਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੇਲੇਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। PTI TR GRS GRS

Category: Breaking News

SEO Tags: #swadesi, #News, UN COP30 Summit: Brazil Prez Lula meets Indian delegation led by Bhupender Yadav