ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਜੁਲਾਈ 30 (PTI) — ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ‘ਤੇ ਪਰੋਛ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਚਾਈਨਾ-ਗੁਰੂ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਬੀਜਿੰਗ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਜਦੂਤ ਕੋਲੋਂ ਖਾਸ ਟਿਊਸ਼ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਮਿਲਿਆ।
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਾਲੀਆ ਚੀਨ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਮੀਟਿੰਗ ਜਾਂ ਸੌਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਕੇ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਤੰਕਵਾਦ, ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ, ਵਪਾਰ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਹਿੱਤਾਂ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਬੀਜਿੰਗ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਨਹੀਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਚੀਨ-ਪਾਕ ਸਾਂਝ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਆਰੋਪ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ 41 ਸਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੇਵਾ ‘ਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਚੀਨ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
“ਪਰ ਹੁਣ ‘ਚਾਈਨਾ-ਗੁਰੂ’ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਹਿਬ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਚਿੰਡੀਆ’ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੀਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ।”
“ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਇੱਕ ‘ਚਾਈਨਾ-ਗੁਰੂ’ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਚੀਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਚੀਨੀ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
‘ਚਿੰਡੀਆ’ ਦੀ ਉਲਲੇਖ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਚਾਰ ‘ਤੇ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ “ਚਿੰਡੀਆ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕ ਉਤਸ਼ਾਹਪੂਰਕ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।”
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਓਲੰਪਿਕ ਵਾਲਾ ਕਲਾਸਰੂਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਚੀਨੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੂੰ ਘਰ ਬੁਲਾਕੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਿਊਸ਼ਨ ਲੈਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।”
“ਇਹ ‘ਚਾਈਨਾ-ਗੁਰੂ’ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ ਹਨ — ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਆਏ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ PoK ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
“ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ… ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਲਾਸ ‘ਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸੀ? ਇਹ ਸਾਂਝ ਤਾਂ UPA ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।”
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸੀ — ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਹੰਬਨਟੋਟਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ — ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
“ਇਹ ‘ਚਾਈਨਾ-ਗੁਰੂ’ ਸਾਨੂੰ ਚੀਨ ਬਾਰੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।”
ਆਪਣੇ ਹਾਲੀਆ ਚੀਨ ਦੌਰੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੀ ਹਰ ਗੱਲਬਾਤ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਈ — ਮੈਂ ਆਤੰਕਵਾਦ, ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਲਾਏ ਗਏ ਵਪਾਰਕ ਰੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।”
“ਸੰਬੰਧ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ‘ਮਿਊਚੁਅਲ’ ਤੇ ਬਣ ਸਕਦੇ — ਪਰਸਪਰ ਹਿੱਤ, ਪਰਸਪਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਆਦਰ।”
“ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਮੀਟਿੰਗ ਜਾਂ ਸੌਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਓਲੰਪਿਕ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ‘ਚਾਈਨਾ-ਗੁਰੂ’ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਲੋਕ ਨਹੀਂ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਚੀਨ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਰਮ ਰਵੱਈਆ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। (PTI)