નવી દિલ્હી, 29 જાન્યુઆરી (પીટીઆઈ) — ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલતી દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારની વાતચીત આ વર્ષે પૂર્ણ થવાની શક્યતા છે, જેનાથી બાહ્ય અનિશ્ચિતતાઓમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, એવું ગુરુવારે સંસદમાં રજૂ કરાયેલા આર્થિક સર્વે 2025–26માં જણાવાયું છે.
સર્વે મુજબ, મુખ્ય વેપાર ભાગીદાર દેશોમાં ધીમી વૃદ્ધિ, શુલ્ક સંબંધિત વેપાર અવરોધો અને મૂડી પ્રવાહોમાં અસ્થિરતા ક્યારેક નિકાસ અને રોકાણકારોની ભાવનાને અસર કરી શકે છે. જોકે ભારતના વ્યાપક આર્થિક આધાર મજબૂત છે. સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “ભારત માટે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ તાત્કાલિક આર્થિક દબાણ કરતા વધુ બાહ્ય અનિશ્ચિતતા સર્જે છે.”
ભારત અને અમેરિકા માર્ચ 2025થી આ વેપાર કરાર અંગે ચર્ચા કરી રહ્યા છે અને અત્યાર સુધી છ રાઉન્ડ યોજાઈ ચૂક્યા છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા ભારતીય માલ પર લાદવામાં આવેલા ઊંચા શુલ્કને કારણે વાતચીત ધીમી રહી છે. ગયા વર્ષના ઓગસ્ટથી અમેરિકામાં ભારતીય નિકાસ પર અસરકારક રીતે 50 ટકા શુલ્ક લાગુ છે, જે કોઈપણ દેશ પર લાદવામાં આવેલા સૌથી ઊંચા શુલ્કોમાંથી એક છે. રશિયાથી ક્રૂડ તેલ ખરીદ્યા બાદ આ વધારાના દંડાત્મક શુલ્ક લાદવામાં આવ્યા હતા.
યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ ઓફિસનું પ્રતિનિધિમંડળ, ડેપ્યુટી યુએસટીઆર એમ્બેસેડર રિક સ્વિટ્ઝરની આગેવાની હેઠળ, ડિસેમ્બર 2025માં ભારત આવ્યું હતું. શુલ્ક લાગુ થયા પછી આ તેમની બીજી મુલાકાત હતી. સર્વેમાં જણાવાયું છે કે, “બન્ને દેશો વચ્ચેના વેપાર કરારની ચર્ચામાં પ્રગતિ થઈ છે.”
વર્તમાન શુલ્ક વધારા અને કડક બિન-શુલ્ક અવરોધો ખાસ કરીને નિકાસ આધારિત અને શ્રમ આધારિત ક્ષેત્રો માટે પડકારરૂપ છે. તેમ છતાં ભારતીય નિકાસકારોએ વૈકલ્પિક બજારો તરફ નિકાસ ફેરવીને સ્થિરતા દર્શાવી છે. સર્વેમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે એપ્રિલ-નવેમ્બર 2025 દરમિયાન અમેરિકામાં નિકાસ ઘટી હતી, પરંતુ અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ભારતે સકારાત્મક વૃદ્ધિ નોંધાવી છે.
આર્થિક સર્વે મુજબ, વેપાર ચર્ચાઓ પૂર્ણ થવાથી ઉદ્યોગો અને રોકાણકારોને જરૂરી સ્પષ્ટતા મળશે અને શુલ્ક, સપ્લાય ચેઇન ફેરફારો અને વધતા નિયમનકારી અવરોધોથી બનેલા અનિશ્ચિત વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિમાં ભારતને માર્ગદર્શન મળશે.
પીટીઆઈ