ମସ୍କଟ, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର (ପିଟିଆଇ): ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଗୁରୁବାର ଏଠାରେ ଓମାନର ସୁଲତାନ ହୈଥମ ବିନ ତାରିକ ଆଲ ସଇଦଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରି ପରସ୍ପର ଓ ଦ୍ୱିପକ୍ଷୀୟ ହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।
ତିନି ଦେଶର ଯାତ୍ରାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବୁଧବାର ଓମାନ ପହଞ୍ଚିଥିବା ମୋଦୀଙ୍କୁ ମସ୍କଟର ଆଲ ବରାକା ପ୍ୟାଲେସରେ ଦ୍ୱିପକ୍ଷୀୟ ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ସୁଲତାନ ହୈଥମ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ।
ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ ଭାଗୀଦାରୀ ଚୁକ୍ତି (CEPA) ସହିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିବାରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।
ଏହି ଚୁକ୍ତି ମାର୍କେଟ ପ୍ରବେଶ ବଢ଼ାଇବ, ବିନିଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗକୁ ମଜବୁତ କରିବ। ବିଶ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ପୁନଃସଂରଚନା ସମୟରେ ଏହା ବାଣିଜ୍ୟ ବିବିଧିକରଣ ଓ ସପ୍ଲାଇ ଚେନର ସ୍ଥିରତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ ଭାରତ ଅନେକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି କରିଛି, ଯାହାର ଲାଭ କୃଷକ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ରପ୍ତାନିକାରୀମାନେ ପାଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ-ଓମାନ CEPA ଦ୍ୱିପକ୍ଷୀୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂଆ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ଉର୍ଜା ଦେବ।
ସୁଲତାନ ହୈଥମଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ ମୋଦୀ ଓମାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଛନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କର ଗଲ୍ଫ ଦେଶରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ। ଭାରତ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନର ୭୦ତମ ବାର୍ଷିକୀ ଉପଲକ୍ଷେ ଏହି ଯାତ୍ରା ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ।
ତିନି ଦେଶର ଯାତ୍ରାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓମାନ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଇଥିଓପିଆ ଓ ଜୋର୍ଡାନ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଗଲ୍ଫ କୋଅପରେସନ କାଉନ୍ସିଲ (GCC) ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓମାନ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ରପ୍ତାନି ଗନ୍ତବ୍ୟ। ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ଯୁଏଇ ସହିତ ସମାନ ପ୍ରକାରର ଚୁକ୍ତି କରିଛି, ଯାହା ମେ ୨୦୨୨ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଅଛି।
୨୦୨୪-୨୫ ମସିହାରେ ଭାରତ-ଓମାନ ଦ୍ୱିପକ୍ଷୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦.୫ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା (ରପ୍ତାନି ୪ ବିଲିୟନ ଏବଂ ଆମଦାନି ୬.୫୪ ବିଲିୟନ ଡଲାର)। ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଆମଦାନି ହେଉଛି ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦ ଓ ୟୁରିଆ, ଯାହା ସମୁଦାୟ ଆମଦାନିର ୭୦ ଶତାଂଶରୁ ଅଧିକ।
ଓମାନକୁ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ରପ୍ତାନି ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖଣିଜ ଇଂଧନ, ରସାୟନ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁ, ଲୋହା ଓ ଇସ୍ପାତ, ଧାନ୍ୟ, ଜାହାଜ, ବିଦ୍ୟୁତ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ବଏଲର, ଚା, କଫି, ମସଲା, ପୋଷାକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।