అరవల్లి కొండలు/శ్రేణుల నిర్వచనం: సుప్రీం కోర్టు తన నవంబర్ 20 నాటి తీర్పుపై స్టే విధించింది, మరిన్ని వివరణలు కోరింది.

New Delhi: Students display banners during a protest for the protection of the Aravalli Hills at Jawaharlal Nehru University, in New Delhi, Saturday, Dec. 27, 2025. (PTI Photo)(PTI12_27_2025_000319B)

న్యూఢిల్లీ, డిసెంబర్ 29 (పీటీఐ): అరావళి కొండలు మరియు పర్వత శ్రేణులకు సంబంధించి ఏకరూప నిర్వచనాన్ని అంగీకరిస్తూ నవంబర్ 20న ఇచ్చిన తీర్పులోని ఆదేశాలను సుప్రీంకోర్టు సోమవారం నిలిపివేసింది.

ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్య కాంత్, జస్టిస్ జె.కె. మహేశ్వరి మరియు జస్టిస్ అగస్టిన్ జార్జ్ మసిహ్‌లతో కూడిన వెకేషన్ బెంచ్, ఈ సమస్యపై సమగ్రంగా మరియు సంపూర్ణంగా పరిశీలన జరపడానికి రంగ నిపుణులతో కూడిన ఉన్నత స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించింది.

‘ఇన్ రీ: అరావళి కొండలు మరియు పర్వత శ్రేణుల నిర్వచనం మరియు అనుబంధ సమస్యలు’ అనే శీర్షికతో స్వీయప్రేరిత కేసును విచారిస్తూ, “కమిటీ సమర్పించిన సిఫార్సులను, నవంబర్ 20, 2025 నాటి తీర్పులో ఈ కోర్టు నిర్దేశించిన అన్వేషణలు మరియు ఆదేశాలతో పాటు నిలిపివేయడం అవసరమని మేము భావిస్తున్నాము” అని బెంచ్ పేర్కొంది.

కొన్ని విషయాలపై స్పష్టత అవసరమని ఉన్నత న్యాయస్థానం పేర్కొంది. ఈ స్వీయప్రేరిత కేసులో కేంద్రానికి మరియు ఇతరులకు నోటీసు జారీ చేసి, తదుపరి విచారణను జనవరి 21కి వాయిదా వేసింది.

నవంబర్ 20న ఉన్నత న్యాయస్థానం అరావళి కొండలు మరియు పర్వత శ్రేణులకు ఏకరూప నిర్వచనాన్ని అంగీకరించింది. నిపుణుల నివేదికలు వెలువడే వరకు ఢిల్లీ, హర్యానా, రాజస్థాన్ మరియు గుజరాత్‌లలో విస్తరించి ఉన్న ఈ ప్రాంతాలలో కొత్త మైనింగ్ లీజుల మంజూరును నిషేధించింది.

ప్రపంచంలోని పురాతన పర్వత వ్యవస్థను రక్షించడానికి, అరావళి కొండలు మరియు పర్వత శ్రేణుల నిర్వచనంపై పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ కమిటీ చేసిన సిఫార్సులను సుప్రీంకోర్టు అంగీకరించింది.

నిర్దేశిత అరావళి జిల్లాల్లోని ఏదైనా భూభాగాన్ని, దాని స్థానిక ఎత్తు నుండి 100 మీటర్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఎత్తులో ఉంటే దానిని “అరావళి కొండ”గా నిర్వచించాలని, మరియు ఒకదానికొకటి 500 మీటర్ల దూరంలో ఉన్న రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కొండల సమూహాన్ని “అరావళి పర్వత శ్రేణి”గా నిర్వచించాలని కమిటీ సిఫార్సు చేసింది.

అరావళి కొండలను నిర్వచిస్తూ కమిటీ ఇలా పేర్కొంది: “అరావళి జిల్లాల్లో ఉన్న ఏదైనా భూభాగం, స్థానిక ఎత్తు నుండి 100 మీటర్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఎత్తులో ఉంటే, దానిని అరావళి కొండలుగా పరిగణించాలి… అటువంటి అత్యల్ప సమోన్నత రేఖతో చుట్టుముట్టబడిన ప్రాంతంలో ఉన్న మొత్తం భూభాగం, అది వాస్తవమైనా లేదా భావనాత్మకంగా విస్తరించబడినా, కొండతో పాటు, దానిని ఆనుకుని ఉన్న వాలులు మరియు సంబంధిత భూభాగాలను వాటి వాలుతో సంబంధం లేకుండా, అరావళి కొండలలో భాగంగా పరిగణించాలి.” ఆ ప్యానెల్ ఆరావళి శ్రేణిని కూడా నిర్వచించింది మరియు “రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఆరావళి కొండలు …, ఒకదానికొకటి 500 మీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి, ఇరువైపులా అత్యల్ప కాంటూర్ లైన్ సరిహద్దులోని బయటి బిందువు నుండి కొలవబడి, ఆరావళి శ్రేణిని ఏర్పరుస్తాయి.

“రెండు ఆరావళి కొండల మధ్య వైశాల్యాన్ని మొదట రెండు కొండల అత్యల్ప కాంటూర్ లైన్ల మధ్య కనీస దూరానికి సమానమైన వెడల్పుతో బఫర్‌లను సృష్టించడం ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది … వివరించిన విధంగా, ఈ కొండల అత్యల్ప కాంటూర్ లైన్ల మధ్య వచ్చే భూరూపాల మొత్తం వైశాల్యం, కొండలు, గుట్టలు, సహాయక వాలులు మొదలైన అనుబంధ లక్షణాలతో పాటు, ఆరావళి శ్రేణిలో భాగంగా చేర్చబడుతుంది.” టి ఎన్ గొదవర్మన్ తిరుముల్పాడ్ కేసులో దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న పర్యావరణ వ్యాజ్యం నుండి ఉత్పన్నమయ్యే సుమోటో విషయంలో నవంబర్ 20న సుప్రీం కోర్టు 29 పేజీల తీర్పును వెలువరించింది.

“… కమిటీ నివేదిక నుండి రూపొందించబడిన మినహాయింపులతో కోర్/అతిక్రమించని ప్రాంతాలలో మైనింగ్ నిషేధానికి సంబంధించిన సిఫార్సులను మేము మరింత అంగీకరిస్తున్నాము” అని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది.

స్థిరమైన మైనింగ్ కోసం సిఫార్సులను మరియు ఆరావళి కొండలు మరియు శ్రేణులలో అక్రమ మైనింగ్‌ను నిరోధించడానికి తీసుకోవలసిన చర్యలను కూడా ఇది అంగీకరించింది. పిటిఐ ఎబిఎ ఎబిఎ ఎన్ఎస్డి ఎన్ఎస్డి

వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్

ఎస్ఈఓ ట్యాగ్‌లు: #స్వదేశీ, #వార్తలు, ఆరావళి కొండలు మరియు శ్రేణుల నిర్వచనం: ఎస్సీ నవంబర్ 20 నాటి ఆదేశాలను నిలుపుదల చేసింది.