ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ పెళుసైన శాంతి ఒప్పందంలో ఒక వారం, ఇక్కడ మనకు ఇంకా ఏమి తెలియదో తెలుసుకోండి

Mourners attend the funeral ceremony of the Iranian armed forces generals, nuclear scientists and their family members who were killed in Israeli strikes, at Islamic Revolution Square (Enghelab Square) square, in Tehran, Iran, Saturday, June 28, 2025. AP/PTI(AP06_28_2025_000087B)

ఆంధ్రప్రదేశ్ / హైదరాబాద్:
డుబాయ్, జూన్ 30 (ఏపీ) — అమెరికా ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ రెండింటినీ ఒక ఒప్పందంపై ఒప్పించి, మధ్యతూర్పు, ప్రపంచాన్ని కంగారుపరిచిన 12 రోజుల రక్తరాత్రి యుద్ధాన్ని ఆపిన వారం గడిచింది.

ఈ పెళుసైన శాంతి, అమెరికా ఇరాన్ ముఖ్యమైన మూడు అణు కేంద్రాలపై 30,000 పౌండ్ల బంకర్-బస్టింగ్ బాంబులు వేసిన మరుసటి రోజు సాధించబడింది. ఇప్పటికీ ఈ శాంతి కొనసాగుతోంది. కానీ ఇంకా చాలా విషయాలు అస్పష్టంగానే ఉన్నాయి.

ఇరాన్ అణు కార్యక్రమానికి ఎంత మేరకు నష్టం కలిగిందో ఇంకా స్పష్టంగా తెలియదు. అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి చర్చలు తిరిగి ప్రారంభమవుతాయా అన్నది కూడా అనిశ్చితంగానే ఉంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ సమయాన్ని ఉపయోగించుకుని, ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెటన్యాహూ ప్రభుత్వం, హమాస్ కూడా గాజా యుద్ధం ఆపి, 20 నెలల నుంచి నడుస్తున్న పెద్ద యుద్ధానికి తెరపడాలని, ఒప్పందం చేసుకోవాలని ఒత్తిడి చేస్తారా అన్నది కూడా ప్రశ్నగానే ఉంది.

ఇక్కడ, మనకు ఇంకా ఏమి తెలియదో కొన్ని విషయాలు:

ఇరాన్ అణు కార్యక్రమానికి ఎంత నష్టం కలిగింది?
ట్రంప్ చెప్పిన ప్రకారం, అమెరికా దాడులు చేసిన మూడు లక్ష్యాలు “పూర్తిగా నాశనం” అయ్యాయి. అమెరికా రక్షణ మంత్రి కూడా దాన్నే చెప్పారు. కానీ అమెరికా డిఫెన్స్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ ప్రాథమిక నివేదిక ప్రకారం, ఫోర్డో, నటన్జ్, ఇస్ఫహాన్ సైట్లకు గణనీయమైన నష్టం కలిగించినప్పటికీ, అన్నీ పూర్తిగా నాశనం కాలేదు.

ఇంటర్నేషనల్ అటామిక్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ (IAEA) డైరెక్టర్ జనరల్ రఫేల్ గ్రోస్సీ, CBS “Face the Nation”లో చెప్పిన ప్రకారం, ఈ మూడు ఇరాన్ సైట్లు “యురేనియం ట్రీట్మెంట్, కన్వర్జన్, ఎన్రిచ్మెంట్ సామర్థ్యాల విషయంలో చాలా మేరకు నాశనం” అయ్యాయి. కానీ, “కొంత ఇంకా మిగిలి ఉంది. వారు కోరుకుంటే, మళ్లీ ప్రారంభించవచ్చు.” అని కూడా చెప్పారు. మొత్తం నష్టం అంచనా వేయడానికి, ఇరాన్ ఇన్స్పెక్టర్లకు ప్రాప్తి కల్పించాల్సి ఉంటుంది.

భవిష్యత్ అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాలు ఎలా ఉంటాయి?
ఆగిపోయిన యుద్ధం తర్వాత, ట్రంప్ ఇరాన్పై దశాబ్దాలుగా విధించిన కఠినమైన ఆర్థిక పరిమితులు (స్యాంక్షన్లు) తగ్గించాలని, ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమం నుంచి శాశ్వతంగా వైదొలగితే, అది “గొప్ప వాణిజ్య దేశం”గా మారుతుందని అంటున్నారు.

కానీ, ఈ సామరస్య ప్రసంగాలు ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు.
ఆగిపోయిన యుద్ధం తర్వాత మొదటిసారిగా ప్రజల ముందుకు వచ్చిన ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ, “అమెరికా ముఖాన ఒక చరుపు వేశాం” అని చెప్పారు. ట్రంప్ దీనికి ప్రతిగా, ఇరాన్ “భారీగా ఓడిపోయింది” అని చెప్పారు. ఖమేనీ హెచ్చరిక వల్ల, అమెరికా అధ్యక్షుడు ఇప్పుడు స్యాంక్షన్లు తగ్గ596ించాలన్న ఆలోచనను వెనక్కి తగ్గించారు.

వైట్ హౌస్ అధికారులు చెప్పిన ప్రకారం, ఇజ్ర905యెల్ దాడులు ప్రారంభించిన తర్వాత ఆగిపోయిన చర్చలు తిరిగి ప్రారంభమవుతున్నాయి. కానీ, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి, మళ్లీ చర్చలు జరగడానికి ఏదైనా ఒప్పందం లేదని చెప్పారు.

ఇరాన్ నాయకత్వం యుద్ధం ముగిసిన వెంటనే చర్చలకు సిద్ధంగా ఉందా అన్నది కూడా స్పష్టంగా లేదు — ప్రత్యేకించి, ట్రంప్ ఇరాన్ అణు ఎన్రిచ్మెంట్ ను పూర్తిగా మానేయాలన్న షరతు పెడితే.

ట్రంప్ కూడా చర822ల గురించి విరుద్ధమైన ప్రకటనలు చేశారు. “మేము ఒప్పందం చేసుకోవచ్చు” అని నాటో సమావేశంలో చెప్పారు. కానీ, “అది అంత అవసరం అని నేను అనుకోవడం లేదు” అని కూడా చేర్చారు.

ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఏ పాత్ర పోష456ిస్తాడు?
ఖమేనీ వయసు, ఇటీ454వల తగ్గిన ఆరోగ్యం వల్ల, అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాలలో, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఎలా ప్రతిస్పందిస్తుంది అన్నది ప్రశ్నలు రేకెత్తించాయి. కానీ, గత కొన్ని వారాలుగా తన ప్రాణానికి ముప్పు పెరిగినందున బంకర్లో ఉన్నప్పటికీ, ఇరాన్ యొక్క పెద్ద సైనిక, ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలపై ఇంకా ఖమేనీకి పూర్తి అధికారం ఉందనే సూచనలు ఉన్నాయి.

ఖమేనీ తన ముందు అధికారి రుహుల్లా ఖోమేనీ కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువ కాలం పాలించాడు. ఇరాన్ 90 మిలియన్ల ప్రజల జీవితంలో అతని ప్రభావం చాలా ఎక్కువ. అతను “ముల్లాలు” (షియా ముస్లిం మతాధిపతులు) పాలన వ్యవస్థను బలపరిచాడు. ఇది కఠినవాదుల దృష్టిలో అతన్ని దేవుని తర్వాత అనివార్య అధికారిగా నిలిపింది. అదే సమయంలో, ఖమేనీ పారామిలిటరీ రివల్యూషనరీ గార్డ్ ను ఇరాన్ సైనిక, అంతర్గత రాజకీయాలలో ప్రధాన శక్తిగా నిలిపాడు.

ఇరాన్ ఎలా ప్రత584క్రియ చూపుతుంది?
అమెరికా బాంబు దాడుల తర్వాత, ఇరాన్ కతార్లోని ఒక అమెరికా ఎయిర్ బేస్పై క్షిపణి దాడులు చేసింది. కానీ, వైట్ హౌస్ వారు దీనిని ఒక “సౌమ్యమైన, ముఖం కాపాడుకునే ప్రయత్నం”గా తిరస్కరించారు. అమెరికాకు ముందుగానే ముందస్తు హెచ్చరిక లభించింది, క్షిపణులు సులభంగా తిప్పికొట్టబడ్డాయి.

కానీ, ఇరాన్ ఇంకా ఒక నిరంతర ముప్పు. ప్రత్యేకించి, సైబర్ యుద్ధం ద్వారా. ఇరాన్ తోడ్పడే హ్యాకర్లు ఇప్పటికే అమెరికా బ్యాంకులు, రక్షణ కంపెనీలు, ఆయిల్ ఇండస్ట్రీలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు — కానీ ఇంకా పెద్ద స్థాయిలో కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థకు నష్టం కలిగించలేదు.

అమెరికా హోం ల్యాండ్ సెక్యూరిటీ డిపార్ట్మెంట్ గత వారం ఒక ప్రజా బులెటిన్ జారీ చేసి, ఇరాన్ సైబర్ ముప్పులు పెరిగాయని హెచ్చరించింది. అమెరికా సైబర్ సెక్యూరిటీ, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఏజెన్సీ కూడా, నీరు, పైప్లైన్లు, విద్యుత్ ప్లాంట్లు వంటి కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలు నడిపే సంస్థలు ఎప్పటికప్పుడు హెచ978్చరికగా ఉండాలని సలహా ఇస్తోంది.

ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ ఆగిపోయిన యుద్ధం కొనసాగుతుందా?
ఇది ఇంకా ఒక పెళుసైన శాంతి.

అమెరికా దాడుల తర్వాత, ట్రంప్ నెటన్యాహూ తో ఫోన్ మాట్లాడి, ఇకపై అమెరికా దాడులు చేయనని చెప్పారని ఒక వైట్ హౌస్ అధికారి చెప్పారు (అధికారికంగా ప్రకటించడానికి అనుమతి లేని వ్యక్తి).

కానీ, ఈ ఒప్పందంపై సంతకం చేసినప్పటికీ, నెటన్యాహూ స్పష్టంగా, ఇరాన్లో ఎవరైనా అణు కార్యక్రమాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నిస్తే, ఇజ్రాయెల్ మళ్లీ దాడులు చేస్తుందని చెప్పారు. ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమాన్ని కొట్టి వేస్తానన్న ఏ ఒప్పందం లేకుండానే ఈ ఆగిపోయిన యుద్ధం జరిగింది. ఖమేనీ, ఈ దాడులు ఇరాన్ అణు సౌకర్యాలకు “ఏవిధమైన గణనీయమైన నష్టం కలిగించలేదు” అని చెప్పారు.

ట్రంప్, ఇప్పుడు ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమాన్ని పునరుద్ధరించాలనుకోవడం లేదని నమ్ముతున్నారు. “వారు ఇప్పుడు చివరగా ఆలోచిస్తున్నది ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం కాదు” అని ట్రంప్ చెప్పారు. అయితే, ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమాన్ని మళ్లీ ప్రారంభించకుండా ఉండేలా, అంతర్జాతీయ అణు ఏజెన్సీ (IAEA) లేదా మనకు నచ్చిన ఏదైనా సంస్థ ద్వారా తనిఖీని అనుమతించాలని ట్రంప్ కోరుతున్నారు.

ట్రంప్ ఇప్పుడు గాజా విషయంలో నెటన్యాహూ మీద ఒత్తిడి చేస్తారా?
ఇరాన్ అణు కేంద్రాలపై దాడులు చేయమని ఆదేశించిన తర్వాత, ట్రంప్ ఒక పెద్ద అంటులాటకు దిగారు.

అభ్యర్థిగా ఉన్నప్పుడు, రష్యా యుద్ధం, ఇజ్రాయెల్-హమాస్ గాజా యుద్ధాన్ని త్వరగా ఆపుతానని వాగ్దానం చేశారు. కానీ, ఇంకా ఏదీ పరిష్కరించలేదు. అమెరికా సైన్యాన్ని విదేశీ యుద్ధాలకు పంపకూడదని కూడా చెప్పారు.

కానీ, ఇజ్రాయెల్ కోసం అమెరికా దాడులు చేసిన తర్వాత, ట్రంప్ ఇటీవలి రోజుల్లో నెటన్యాహూ, ఇతర ప్రపంచ నాయకులతో మాట్లాడుతూ, త్వరలో ఒక ఒప్పందం జరగాలని స్పష్టం చేశారని, ఈ ప్రైవేట్ చర్చలు తెలిసిన ఇద్దరు వ్యక్తులు చెప్పారు (అధికారికంగా ప్రకటించడానికి అనుమతి లేని వారు).

శుక్రవారం, ట్రంప్ “మనం మరో వారం లోపు ఒక ఆగిపోయిన యుద్ధం వస్తుందని అనుకుంటున్నాము” అని చెప్పారు. ట్రంప్ తన ఆశావాదానికి ఏ వివరణా ఇవ్వలేదు. కానీ, ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వంలోని స్ట్రాటజిక్ అఫైర్స్ మంత్రి రాన్ డెర్మర్ ఈ వారం వాషింగ్టన్లో గాజా ఆగిపోయిన యుద్ధం, ఇరాన్, ఇతర విషయాలపై చర్చలు జరపడానికి రాబోతున్నారని అధికారిక వ్యక్తి చెప్పారు (అధికారికంగా ప్రకటించడానికి అనుమతి లేని వ్యక్తి). (ఏపీ) GRS GRS

వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్

SEO ట్యాగ్లు: #స్వదేశీ, #న్యూస్, ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ పెళుసైన శాంతి ఒప్పందంలో ఒక వారం, ఇక్కడ మనకు ఇంకా ఏమి తెలియదో తెలుసుకోండి