దుబాయ్, ఫిబ్రవరి 5 (ఏపీ) గత నెల దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన నిరసనలపై తెహ్రాన్ చేపట్టిన రక్తపాత దమన చర్యల అనంతరం ఇరాన్–అమెరికా మధ్య ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో, ఇరు దేశాల మధ్య అణు చర్చలు శుక్రవారం ఒమాన్లో జరుగుతాయని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి తెలిపారు.
బుధవారం ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ చేసిన ఈ ప్రకటన, చర్చల ఫార్మాట్ మరియు విషయాల్లో మార్పులపై గంటలపాటు సందిగ్ధత నెలకొన్న తర్వాత వెలువడింది. ఇదిలా ఉండగా, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చర్చలకు ముందే ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖామెనేయికి కఠిన హెచ్చరిక జారీ చేశారు.
“అతడు చాలా ఆందోళన చెందాల్సి ఉంటుంది,” అని ఖామెనేయి గురించి ట్రంప్ ఎన్బీసీ న్యూస్కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో అన్నారు.
బుధవారం ఉదయం, ఒక ప్రాంతీయ అధికారి మాట్లాడుతూ, టర్కీ ప్రతిపాదించిన సమావేశం కాకుండా, ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమ అంశంపైనే ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించే, ఇరాన్ మరియు అమెరికా మాత్రమే పాల్గొనే “భిన్నమైన” సమావేశాన్ని కోరుతోందని చెప్పారు. మీడియాకు సమాచారం ఇవ్వడానికి అనుమతి లేకపోవడంతో ఆయన పేరు వెల్లడించకుండా మాట్లాడారు.
ముందుగా ప్రణాళిక చేసినట్లుగా టర్కీకి బదులుగా ఒమాన్లో ఇరాన్తో ఉన్నతస్థాయి చర్చల్లో అమెరికా పాల్గొంటుందని ట్రంప్ పరిపాలన ధృవీకరించిందని వైట్ హౌస్ అధికారి తెలిపారు.
బహిరంగంగా వ్యాఖ్యానించడానికి అనుమతి లేని ఆ అధికారి, అనామకత్వం కోరుతూ మాట్లాడుతూ, చర్చల పరిధిని పరిమితం చేయాలని, వేదికను మార్చాలని ఇరాన్ అధికారులు ఒత్తిడి చేస్తుండగా కూడా, అరబ్ మరియు ముస్లిం దేశాల పలువురు నేతలు బుధవారం ట్రంప్ పరిపాలనను చర్చల నుంచి వెనక్కి తగ్గవద్దని కోరినట్లు చెప్పారు.
చర్చలు విజయవంతమవుతాయనే విషయంలో వైట్ హౌస్ “తీవ్ర అనుమానంతో” ఉన్నప్పటికీ, ప్రాంతంలోని మిత్రదేశాల పట్ల గౌరవంతో ప్రణాళికల మార్పుకు అంగీకరించిందని ఆయన అన్నారు.
నిరసనకారులపై జరిగిన దమన చర్యలకు ప్రతిగా అమెరికా ఇరాన్పై బల ప్రయోగాన్ని పరిశీలించవచ్చని ట్రంప్ సూచించడంతో ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. అదే సమయంలో, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని నియంత్రించే ఒప్పందం కోసం తెహ్రాన్పై ట్రంప్ ఒత్తిడి తెస్తున్నారు.
అణు అంశాలకే పరిమితం కాకుండా చర్చలు సాగాలని రుబియో ఆశ
ఇరాన్ సంస్కరణవాద అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ మంగళవారం, అమెరికాతో “న్యాయమైన, సమానమైన చర్చలను కొనసాగించాలి” అని విదేశాంగ మంత్రికి ఆదేశించానని చెప్పారు. ఇది చర్చలకు ప్రయత్నించాలన్న ఇరాన్ స్పష్టమైన సంకేతంగా భావిస్తున్నారు. దీనికి సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖామెనేయి మద్దతు ఉందని ఇది సూచిస్తోంది. ఖామెనేయి గతంలో చర్చలను కొట్టిపారేశారు.
అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రుబియో మాట్లాడుతూ, అణు అంశంతో పాటు ఇరాన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, ప్రాంతమంతటా ఉన్న ప్రాక్సీ నెట్వర్క్లకు మద్దతు, అలాగే “తమ ప్రజల పట్ల వారి వైఖరి” వంటి అంశాలపై కూడా చర్చించాలని అమెరికా ఆశిస్తున్నట్లు తెలిపారు. “మతగురువుల ఆధ్వర్యంలోని ఇరాన్ నాయకత్వం అక్కడి ప్రజలను ప్రతిబింబించదు. దేశాన్ని నడిపించే వాళ్లు మరియు అక్కడ జీవించే ప్రజల మధ్య ఇంత పెద్ద తేడా ఉన్న మరో దేశం నాకు తెలియదు,” అని ఆయన విలేకరులతో అన్నారు.
ఉపాధ్యక్షుడు జే.డి. వాన్స్ ‘ది మెగిన్ కెల్లీ షో’లో మాట్లాడుతూ, ఖామెనేయి ఆధ్వర్యంలోని రాజకీయ వ్యవస్థ కారణంగా ఇరాన్తో దౌత్య చర్చలు కష్టతరమని అన్నారు.
“దేశాన్ని నడిపించే వ్యక్తితోనే మాట్లాడలేని పరిస్థితిలో దౌత్యం నిర్వహించడం చాలా విచిత్రం. ఇది మొత్తం వ్యవహారాన్ని మరింత క్లిష్టంగా, అసంబద్ధంగా మారుస్తుంది,” అని వాన్స్ అన్నారు. రష్యా, చైనా లేదా ఉత్తర కొరియా నేతలతో ట్రంప్ నేరుగా ఫోన్లో మాట్లాడగలరని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఇరాన్ అణ్వాయుధాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి అనుమతించబోదన్నదే ట్రంప్ యొక్క తుదిలక్ష్యమని వాన్స్ చెప్పారు. అలా జరిగితే ప్రాంతంలోని ఇతర దేశాలు కూడా త్వరగా అదే దారిలో నడుస్తాయని ఆయన అన్నారు.
ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమం శాంతియుతమైందని ఎప్పటి నుంచో చెబుతోంది. అయితే, ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో ఇరాన్ అధికారులు అణ్వాయుధాల దిశగా వెళ్లవచ్చని బెదిరింపులు పెంచారు.
సైనికేతర మార్గాల్లో సాధ్యమైనంతవరకు సాధించాలని ట్రంప్ ప్రయత్నిస్తారని, అవసరమైతే సైనిక మార్గాన్ని కూడా ఎంచుకుంటారని వాన్స్ అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇరాన్ డ్రోన్ను కూల్చివేసినప్పటికీ చర్చలపై ఆశలు
మంగళవారం, ఒక అమెరికా నేవీ యుద్ధ విమానం అమెరికన్ విమాన వాహక నౌకకు దగ్గరగా వచ్చిన ఇరాన్ డ్రోన్ను కూల్చివేసింది. అలాగే, ఇరాన్ పరామిలిటరీ రివల్యూషనరీ గార్డ్కు చెందిన వేగవంతమైన పడవలు పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రవేశద్వారమైన హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఒక అమెరికా జెండా ఉన్న నౌకను అడ్డుకునేందుకు ప్రయత్నించాయని నేవీ తెలిపింది.
ఈ ఘటనలను ఇరాన్ వెంటనే అంగీకరించలేదు. అయితే, ఇవి ఉద్రిక్తతలను పెంచినప్పటికీ, అమెరికాతో చర్చల ఆశలను పూర్తిగా దెబ్బతీయలేదని భావిస్తున్నారు.
బుధవారం, జూన్లో ఇజ్రాయెల్తో జరిగిన 12 రోజుల యుద్ధంలో ఇరాన్ వాయు రక్షణ వ్యవస్థలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న తర్వాత, తన సైనిక సిద్ధతను చూపించేందుకు ఇరాన్ సైనిక అధిపతులు ఒక క్షిపణి స్థావరాన్ని సందర్శించారు. ఆ స్థావరంలో 2,000 కిలోమీటర్లకు పైగా పరిధి ఉన్న ఖోర్రమ్షహర్ క్షిపణి ఉంది. గత ఏడాది యుద్ధ సమయంలో ఇది ఇజ్రాయెల్పై ప్రయోగించబడింది.
దౌత్యానికే టర్కీ పిలుపు
బుధవారం టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్ కూడా పొరుగుదేశమైన ఇరాన్లో విదేశీ జోక్యానికి తమ వ్యతిరేకతను పునరుద్ఘాటిస్తూ, సమస్యలను సంభాషణ ద్వారా పరిష్కరించాలని పిలుపునిచ్చారు.
గత వారం రోజులుగా అమెరికా మరియు ఇరాన్ను చర్చల టేబుల్ వద్దకు తీసుకురావడానికి టర్కీ అత్యవసరంగా ప్రయత్నిస్తోంది. ముందుగా ఈ చర్చలకు టర్కీ ఆతిథ్యం ఇవ్వనుందని భావించారు.
“మన పొరుగుదేశమైన ఇరాన్పై బాహ్య జోక్యాలు మొత్తం ప్రాంతానికి తీవ్రమైన ప్రమాదాలను కలిగిస్తాయని మేము విశ్వసిస్తున్నాం,” అని కైరో సందర్శన సందర్భంగా ఎర్డోగాన్ అన్నారు. “అణు అంశం సహా ఇరాన్తో ఉన్న సమస్యలను దౌత్య మార్గాల ద్వారానే పరిష్కరించడం అత్యంత సరైన విధానం.” (ఏపీ) RUK RUK
వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్
SEO ట్యాగ్స్: #swadesi, #News, Iran, US agree to hold nuclear talks Friday in Oman as Trump delivers blunt warning to Khamenei