దుబాయ్, మార్చి 1 (ఎపీ) ఇజ్రాయెల్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ చేత ప్రారంభించిన ప్రధాన దాడిలో ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించాడు, అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ శనివారం ప్రకటించారు, ఈ హత్య ఇరానీలకు వారి దేశాన్ని “తిరిగి తీసుకోవడానికి” “గొప్ప అవకాశం” ఇచ్చిందని చెప్పారు కానీ ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ భవిష్యత్తును అనిశ్చితంగా చేసింది మరియు ప్రాంతీయ అస్థిరత రిస్క్ను పెంచింది.
“ఖమేనీ, చరిత్రలో అత్యంత చెడ్డవాళ్లలో ఒకడు, చనిపోయాడు,” ట్రంప్ సోషల్ మీడియా పోస్ట్లో రాశారు. “భారీ, ఖచ్చితమైన బాంబింగ్” వారం రోజులు మరియు అంతకు మించి కొనసాగుతుందని హెచ్చరించారు, దేశ యాత్రిక సామర్థ్యాలను అచంచలం చేయడానికి అవసరమని యుఎస్ సమర్థించిన ఘాతక దాడి భాగం.
ఇరాన్ వెంటనే మరణాన్ని నిర్ధారించలేదు.
దాడి ఇరాన్లో యుఎస్ జోక్యంతో ఆశ్చర్యకరమైన కొత్త అధ్యాయాన్ని తెరిచింది, ప్రతీకార హింస మరియు విస్తృత యుద్ధ సాధ్యతలను కలిగించింది, “అమెరికా ఫస్ట్” ప్లాట్ఫారమ్పై అధికారంలోకి వచ్చి “ఎప్పటికీ యుద్ధాలు” నుండి దూరంగా ఉండమని ప్రతిజ్ఞ చేసిన అమెరికన్ అధ్యక్షుడికి సైనిక శక్తి ప్రదర్శన. నిర్ధారణ అయితే, ఖమేనీ హత్య—ట్రంప్ పాలితంలో ఎనిమిది నెలల్లో ఇరాన్పై రెండో దాడి—తెలిసిన వారసం లేకపోవడం, 86 ఏళ్ల సుప్రీం లీడర్ దశాబ్దాల తరబడి అన్ని ప్రధాన విధానాల్లో అంతిమ మాట చెప్పడం వల్ల నాయకత్వ శూన్యతను సృష్టిస్తుంది. అతను ఇరాన్ క్లెరికల్ స్థాపన, పారామిలిటరీ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ను నడిపారు, భర్తృత్వ దైవశాస్త్ర వ్యవస్థలో రెండు ప్రధాన కేంద్రాలు.
మరణం గురించి నివేదికలు వస్తున్నప్పుడు తెహ్రాన్లో కళ్లద్దాలు ఏపీకు చెప్పారు కొంతమంది నివాసులు ఆనందిస్తున్నారు, విళంబాలు వీస్తున్నారు, ఉలులేషన్లు చేస్తున్నారు.
ఇరాన్, దాడులకు తన కౌంటర్అసాల్ట్తో స్పందించి, ప్రతీకారం హెచ్చరించింది.
ఇరాన్ నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ సెక్రటరీ అలీ లారిజానీ శనివారం చెప్పారు ఇజ్రాయెల్, అమెరికా “తమ చర్యలను పశ్చాత్తాపిస్తారు.” “ఇరాన్ దిట్ట సైనికులు, మహా జాతి నరకసదృశ అంతర్జాతీయ దమనకారులకు అనాలోచనీయ పాఠం ఇస్తారు,” లారిజానీ ఎక్స్లో పోస్ట్ చేశారు.
నెలల తరబడి పెరిగిన ఉద్రిక్తతల తర్వాత దాడులు—అధికారుల ప్రకారం నెలల తరబడి ప్రణాళికాబద్ధమైన యుఎస్-ఇజ్రాయెల్ ఆపరేషన్ శనివారం ముస్లిం పవిత్ర ఉపవాస మాసం రమజాన్ సమయంలో, ఇరాన్ వర్క్వీక్ ప్రారంభంలో జరిగింది. ఇది ట్రంప్ మందగిన చర్చలు, హెచ్చరికల తర్వాత, గతేడాడు దేశ యాత్రిక కార్యక్రమాన్ని అచంచలం చేసిన విజయాన్ని ప్రఖ్యాతించినప్పటికీ, తాజా రౌండ్ ಅతి పునరుద్ధరణను అడ్డుకోవడానికి అవసరమని చిత్రీకరించారు.
దాడులు ప్రారంభమైన 12 గంటల తర్వాత, యుఎస్ సైన్యం యుఎస్ హాని లేకుండా, “వందల ఇరాన్ మిస్సైల్, డ్రోన్ దాడులు” ఉన్నప్పటికీ యుఎస్ బేసుల్లో కనిష్ఠ నష్టం నివేదించింది. ఇరాన్లో రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కమాండ్ సౌకర్యాలు, ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్, మిస్సైల్, డ్రోన్ లాంచ్ సైట్లు, మిలిటరీ ఎయిర్ఫీల్డ్లు లక్ష్యాలు.
ఇజ్రాయెల్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ కమాండర్, దేశ డిఫెన్స్ మంత్రి, ఖమేనీ సలహాదారు ఇరాన్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ సెక్రటరీని చంపామని చెప్పింది.
ఖమేనీ “మా ఇంటెలిజెన్స్, అధిక సాఫిస్టికేటెడ్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్ల నుండి తప్పించుకోలేకపోయాడు, ఇజ్రాయెల్తో సమీపంలో పనిచేసి, అతనికి లేదా అతనితో చంపబడిన ఇతర నాయకులకు ఏమీ చేయలేకపోయాడు,” ట్రంప్ చెప్పారు. “ఇది ఇరాన్ ప్రజలకు దేశాన్ని తిరిగి తీసుకోవడానికి ఏకైక గొప్ప అవకాశం.” ఇరాన్ డిప్లొమాట్ యുഎన్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్కు వందల సివిలియన్లు దాడుల్లో చనిపోయారు, గాయపడ్డారని చెప్పాడు. ఇరాన్ ప్రతీకారంగా ఇజ్రాయెల్ వైపు మిస్సైల్, డ్రోన్లు ప్రయోగించి, ప్రాంతంలో యుఎస్ మిలిటరీ బేసులను లక్ష్యం చేసి, గుండ్లు రాత్రి వరకు కొనసాగాయి.
ఇరాన్ మీద మొదటి దాడుల్లో కొన్ని ఖమేనీ కార్యాలయాల సమీపంలో పడ్డాయి, 1979 ఇస్లామిక్ రివల్యూషన్ నాయకుడు ఆయతుల్లా రూహోల్లా ఖొమైనీ ప్రత్యామ్నాయి. ఇజ్రాయెల్ అధికారులు మరణాన్ని నిర్ధారించారు, ట్రంప్ తర్వాత.
అసఫలమైన న్యూక్లియర్ మాటలు తర్వాత—ట్రంప్ భరణం దశాబ్దాల్లో అతిపెద్ద అమెరికన్ యుద్ధనౌకలు, విమానాల సేనను మధ్యప్రాచ్యంలో నిల్వ చేసింది. అధ్యక్షుడు ఇరాన్ న్యూక్లియర్ ప్రోగ్రామ్ను నియంత్రించే ఒప్పందం కోరుకున్నాడు, దేశ దేశవ్యాప్త మండలాల తర్వాత పెరిగే అసంతృప్తితో పోరాడుతున్నప్పుడు.
ట్రంప్ గత ఏడాది ఇరాన్ న్యూక్లియర్ ప్రోగ్రామ్ను నాశనం చేశామని ప్రకటించినప్పటికీ, దేశ కోల్పోయిన మౌలిక సదుపాయాలను పునర్నిర్మిస్తోందని, ట్రంప్ నిర్ణయ ప్రక్రియ చర్చించడానికి అజ్ఞాతంగా మాట్లాడిన సీనియర్ యుఎస్ అధికారి రిపోర్టర్లకు చెప్పాడు. అధికారి చెప్పాడు ఇంటెలిజెన్స్ ఇరాన్ స్వంత ఉన్నత నాణ్యతా సెంట్రిఫ్యూజ్లు ఉత్పత్తి చేసే సామర్థ్యం అభివృద్ధి చేసిందని, ఆయుధాలకు అవసరమైన అధిక శుద్ధి యురేనియం అభివృద్ధికి ముఖ్య පయనం.
ఇరాన్ తాజా దాడులకు ఇజ్రాయెల్ వైపు మిస్సైల్, డ్రోన్లు ప్రయోగించి బహ్రెయిన్, కువైట్, ఖతార్లో యుఎస్ మిలిటరీ ఇన్స്റ്റాలేషన్లను లక్ష్యం చేసింది. ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్పై డజన్ల మిస్సైల్లు ప్రయోగించిందని, చాలా వాటిని అడ్డుకున్నామని చెప్పింది. మాగెన్ డేవిడ్ అడోమ్ రెస్క్యూ సర్వీస్ శనివారం రాత్రి తెల్ అవీవ్ ప్రాంతంలో ఒక మహిళ ఇరాన్ మిస్సైల్ దాడిలో గాయపడి చనిపోయిందని చెప్పింది.
శనివారం సాయంత్రం ఉత్తర తెహ్రాన్లో ఇంటెలిజెన్స్ మినిస్ట్రీ భవనం సమీపంలో కనీసం మూడు పేలుళ్లు వినిపించాయి, సాక్షులు చెప్పారు, అక్కడ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్లు పని చేయడం మొదలెట్టాయి. ఇజ్రాయెల్ సైన్యం మధ్య ఇరాన్లో మిస్సైల్ లాంచర్లు, ఏర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్లపై కొత్త దాడులు ప్రారంభించామని చెప్పింది.
దక్షిణ ఇరాన్లో, ఒక బాలికల స్కూల్ దాడిలో కనీసం 115 మంది చనిపోయారు, డజన్ల మంది గాయపడ్డారు, స్థానిక గవర్నర్ ఇరాన్ స్టేట్ టీవీకి చెప్పాడు. యుఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ స్పోక్స్పర్సన్ క్యాప్టెన్ టిమ్ హాకిన్స్ “రిపోర్టులు” తెలుసు, బాలికల స్కూల్ దాడి గురించి, అధికారులు పరిశోధిస్తున్నారు.
ఇరాన్ స్టేట్ న్యూస్ ఏజెన్సీ IRNA తూర్పు-పశ్చిమంలో కనీసం 15 మంది చనిపోయారు, లమెర్ద్ ప్రాంత గవర్నర్ అలీ అలిజాదెహ్ ఒక స్పోర్ట్స్ హాల్, రెండు రెసిడెన్షియల్ ఏరియాలు, స్కూల్ సమీప హాల్ దాడి అయిందని చెప్పాడు.
దాడి ఇజ్రాయెల్, యుఎస్ మధ్య సమన్వయం—ఇజ్రాయెల్ ఆపరేషన్ నెలల తరబడి యుఎస్తో ప్రణాళిక, ఎయిర్ఫోర్స్ పైలట్లు “ఇరాన్లో వందల లక్ష్యాలు” దాడి చేశారు, ఇజ్రాయెల్ మిలిటరీ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ లెఫ్ట్. జెన్. ఈయల్ జామిర్ ప్రకటనలో చెప్పాడు.
ఇజ్రాయెల్ క్యాంపెయిన్ లక్ష్యాల్లో ఇరాన్ మిలిటరీ, ప్రభుత్వ చిహ్నాలు, ఇంటెలిజెన్స్ లక్ష్యాలు, ఆపరేషన్ గురించి తెలిసిన అధికారి అనామకంగా చెప్పాడు.
ట్రంప్ శనివారం అమెరికన్ హాని సాధ్యమని ఒప్పుకున్నాడు, “యుద్ధంలో అది జరుగుతుంది.” ఇరాన్ నావీని “నాశనం” చేయడం, తెహ్రాన్ సపోర్ట్ ప్రాంతీయ ప్రాక్సీలను నాశనం చేయడం లక్ష్యమని చెప్పాడు. పారామిలిటరీ ఇరాన్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్కు ఆయుధాలు వదులమని, సభ్యులకు క్షమాపణ ఇస్తామో “నిశ్చయ మరణం” ఎదుర్కొనాలని చెప్పాడు. (ఎపీ) ఆర్డి ఆర్డి