దుబాయ్, ఫిబ్రవరి 9 (ఏపీ) — నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత నర్గెస్ మొహమ్మదీ ఆకలి సమ్మె ప్రారంభించిన తరువాత ఆమెకు మరో ఏడు సంవత్సరాలకు పైగా జైలు శిక్ష విధించినట్లు ఆమె మద్దతుదారులు ఆదివారం తెలిపారు. దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన నిరసనల అనంతరం, భద్రతా దళాల చేతిలో వేలాది మంది మరణించిన నేపథ్యంలో, అన్ని రకాల అసమ్మతిపై తెహ్రాన్ కఠినంగా చర్యలు తీసుకుంటోంది.
మొహమ్మదీపై వచ్చిన ఈ తాజా తీర్పులు, తన అణు కార్యక్రమంపై అమెరికాతో చర్చలు జరిపి అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హెచ్చరించిన సైనిక దాడిని నివారించేందుకు ఇరాన్ ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో వచ్చాయి. అమెరికాతో ఒమాన్లో జరిగిన చర్చల వెంటనే, ఇరాన్ అగ్ర దౌత్యవేత్త ఆదివారం మాట్లాడుతూ “మహాశక్తులకు ‘లేదు’ అని చెప్పగల సామర్థ్యమే తెహ్రాన్ బలం” అని పేర్కొన్నారు.
మొహమ్మదీ మద్దతుదారులు ఆమెతో మాట్లాడిన న్యాయవాది మాటలను ఉదహరించారు. ఆమె న్యాయవాది ముస్తఫా నీలి, ఈ శిక్షను శనివారం మష్హద్ నగరంలోని విప్లవ కోర్టు విధించిందని ఎక్స్ (X) లో ధృవీకరించారు.
“సమావేశాలు నిర్వహించడం మరియు కుమ్మక్కు కావడం కేసులో ఆరు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష, ప్రచారానికి ఏడాది నర జైలు శిక్ష, అలాగే రెండేళ్ల ప్రయాణ నిషేధం విధించారు,” అని ఆయన రాశారు. అంతేకాకుండా, రాజధాని తెహ్రాన్కు దక్షిణా తూర్పున సుమారు 740 కిలోమీటర్ల (460 మైళ్లు) దూరంలో ఉన్న ఖోస్ఫ్ నగరానికి రెండేళ్ల అంతర్గత నిర్బంధం కూడా విధించారని తెలిపారు.
ఈ శిక్షను ఇరాన్ వెంటనే అధికారికంగా అంగీకరించలేదు. మొహమ్మదీ ఫిబ్రవరి 2 నుంచి ఆకలి సమ్మెలో ఉన్నారని ఆమె మద్దతుదారులు చెబుతున్నారు. మష్హద్కు చెందిన 46 ఏళ్ల ఇరానియన్ న్యాయవాది మరియు మానవ హక్కుల కార్యకర్త ఖోస్రో అలికోర్ది స్మరణ కార్యక్రమంలో ఆమెను డిసెంబరులో అరెస్టు చేశారు. ఆ నిరసన వీడియోల్లో ఆమె న్యాయం కోసం అరుస్తూ కనిపించారు.
ఇరానియన్ కార్యకర్తలకు ప్రతీకగా మొహమ్మదీ
డిసెంబరులో అరెస్టుకు ముందు నుంచే, 53 ఏళ్ల మొహమ్మదీ వైద్య కారణాలపై డిసెంబరు 2024లో తాత్కాలిక విడుదల పొందిన తరువాత మళ్లీ జైలుకు పంపే ప్రమాదం ఉందని మద్దతుదారులు నెలలుగా హెచ్చరిస్తున్నారు. మొదట ఈ విడుదల మూడు వారాలకే పరిమితమైనప్పటికీ, కార్యకర్తలు మరియు పాశ్చాత్య దేశాల ఒత్తిడి కారణంగా ఆమె విడుదల కాలం పెరిగింది. జూన్లో ఇరాన్–ఇజ్రాయెల్ మధ్య జరిగిన 12 రోజుల యుద్ధ సమయంలో కూడా ఆమె జైలు బయటే ఉన్నారు.
ఆ సమయంలో కూడా ఆమె ప్రజా నిరసనలు, అంతర్జాతీయ మీడియా ప్రదర్శనలు కొనసాగించారు. ఒక సందర్భంలో ఆమె గతంలో నిర్బంధించబడిన తెహ్రాన్లోని కుప్రసిద్ధ ఎవిన్ జైలు ఎదుట కూడా నిరసన వ్యక్తం చేశారు.
రాష్ట్ర భద్రతకు వ్యతిరేకంగా కుమ్మక్కు కావడం మరియు ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ప్రచారం ఆరోపణలపై మొహమ్మదీ ఇప్పటికే 13 సంవత్సరాలు 9 నెలల జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్నారు. 2022లో మహ్సా అమినీ మరణంతో చెలరేగిన దేశవ్యాప్త నిరసనలకు ఆమె మద్దతు ఇచ్చారు. ఆ నిరసనల్లో మహిళలు హిజాబ్ ధరించకుండా ప్రభుత్వాన్ని బహిరంగంగా సవాల్ చేశారు.
జైలులో ఉన్న సమయంలో మొహమ్మదీకి పలు హృదయాఘాతాలు సంభవించాయని, 2022లో అత్యవసర శస్త్రచికిత్స చేయాల్సి వచ్చిందని ఆమె మద్దతుదారులు చెబుతున్నారు. 2024 చివర్లో ఆమె న్యాయవాది, వైద్యులు ఆమె ఎముకలో క్యాన్సర్ కావచ్చని అనుమానించిన గాయం గుర్తించారని, తరువాత దానిని తొలగించారని వెల్లడించారు.
“ఆమె అనారోగ్య పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని, చికిత్స కోసం తాత్కాలికంగా బెయిల్పై విడుదల చేయాలని ఆశిస్తున్నాం,” అని నీలి రాశారు.
అయితే నిరసనల తరువాత అన్ని రకాల అసమ్మతిపై మరింత కఠిన వైఖరి అవలంబిస్తున్నట్లు ఇరానియన్ అధికారులు సంకేతాలు ఇస్తున్నారు.
విదేశాంగ మంత్రి కఠిన వైఖరి
మొహమ్మదీపై వచ్చిన ఈ వార్తలు, తెహ్రాన్లో జరిగిన ఒక శిఖరాగ్ర సమావేశంలో విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ మాట్లాడుతూ, యురేనియం సమృద్ధి చేసే హక్కును ఇరాన్ వదులుకోదని స్పష్టం చేసిన సమయంలో వెలువడ్డాయి. ఇది జూన్లో జరిగిన 12 రోజుల ఇరాన్–ఇజ్రాయెల్ యుద్ధ సమయంలో ఇరాన్ అణు స్థావరాలపై దాడులు చేసిన ట్రంప్తో ఉన్న ప్రధాన వివాదాంశం.
ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నేతన్యాహూ ఈ వారం వాషింగ్టన్ వెళ్లనున్నారని, చర్చల్లో ఇరాన్ ప్రధాన అంశమవుతుందని ఆయన కార్యాలయం తెలిపింది.
అమెరికాతో ఒమాన్లో జరిగిన చర్చలను ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ “ముందడుగు”గా ప్రశంసించినప్పటికీ, అరాఘ్చీ వ్యాఖ్యలు ముందున్న సవాళ్లను సూచిస్తున్నాయి.
ఇప్పటికే అమెరికా యుఎస్ఎస్ అబ్రహాం లింకన్ విమాన వాహక నౌకతో పాటు ఇతర నౌకలు, యుద్ధ విమానాలను మధ్యప్రాచ్యానికి తరలించి, ఇరాన్పై ఒప్పందానికి ఒత్తిడి పెంచుతోంది.
“ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్ బలం ఇతరుల బెదిరింపులు, ఆధిపత్యం, ఒత్తిళ్లకు ఎదురొడ్డి నిలబడగల సామర్థ్యంలోనే ఉంది,” అని అరాఘ్చీ అన్నారు. “వారు మా అణుబాంబును భయపడుతున్నారు, కానీ మేము అణుబాంబును కోరడం లేదు. మా అణుబాంబు అంటే మహాశక్తులకు ‘లేదు’ అని చెప్పగల శక్తి.”
‘అణుబాంబు’ అనే పదం ఒక ఉపమానం
అరాఘ్చీ ‘అణుబాంబు’ అనే పదాన్ని ఉపమానంగా ఉపయోగించడం యాదృచ్ఛికం కాదని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమం శాంతియుతమని చెబుతున్నప్పటికీ, పశ్చిమ దేశాలు మరియు అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) ప్రకారం 2003 వరకు అణుబాంబు తయారీకి సంబంధించిన సైనిక కార్యక్రమం ఇరాన్కు ఉంది.
ఇరాన్ యురేనియాన్ని 60 శాతం వరకు సమృద్ధి చేసింది, ఇది ఆయుధ స్థాయి 90 శాతం చేరడానికి కేవలం ఒక సాంకేతిక దశ మాత్రమే. అణుఆయుధాలు లేని దేశాల్లో ఇలా చేసిన ఏకైక దేశం ఇరాన్. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో, ఇరాన్ అణుబాంబు వైపు వెళ్లవచ్చని అధికారులు హెచ్చరించినప్పటికీ, ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖామెనీ అణుబాంబు తయారీని నిషేధించే ఫత్వా ఉందని దౌత్యవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ఖామెనీ అనుమతి లభించిన తర్వాత అమెరికాతో చర్చలు కొనసాగించమని అరాఘ్చీకి ఆదేశించిన పెజెష్కియన్ కూడా ఆదివారం ఎక్స్లో స్పందించారు.
“ప్రాంతంలోని మిత్ర దేశాల ప్రయత్నాల వల్ల జరిగిన ఇరాన్–అమెరికా చర్చలు ఒక ముందడుగు,” అని ఆయన రాశారు. “శాంతియుత పరిష్కారానికి సంభాషణే ఎప్పుడూ మా వ్యూహం. … ఇరానియన్ ప్రజలు గౌరవానికి గౌరవంతో స్పందిస్తారు, కానీ బలవంతపు భాషను సహించరు.”
రెండో దశ చర్చలు ఎప్పుడు, ఎక్కడ జరుగుతాయో లేదా జరుగుతాయా అన్నది ఇంకా స్పష్టంగా లేదు. శుక్రవారం చర్చల అనంతరం ట్రంప్ తక్కువ వివరాలే ఇచ్చారు కానీ, “ఇరాన్ ఒప్పందం చేయాలని చాలా ఉత్సాహంగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తోంది — అలాగే ఉండాలి,” అని అన్నారు. (ఏపీ)
వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్
SEO ట్యాగ్స్: #swadesi, #News, నర్గెస్ మొహమ్మదీ ఇరాన్ శిక్ష