ముంబై, అక్టోబర్ 19 (పిటిఐ): కృత్రిమ మేధస్సు (AI) సృష్టించిన మోసపూరిత కంటెంట్తో డిజిటల్ ప్రపంచం వేగంగా వక్రీకృతమవుతున్న ఈ కాలంలో, భారతీయ ప్రముఖ సినీతారలు ఇప్పుడు తమ అత్యంత విలువైన ఆస్తి — “తాము తామే” — పై హక్కును తిరిగి సాధించేందుకు కోర్టుల వైపు అడుగులు వేస్తున్నారు.
అమితాబ్ బచ్చన్, ఐశ్వర్యా రాయ్ బచ్చన్, అక్షయ్ కుమార్, హృతిక్ రోషన్ వంటి బాలీవుడ్ నటీనటులు తమ “పర్సనాలిటీ హక్కులు” (వ్యక్తిత్వ హక్కులు) రక్షించుకోవడానికి న్యాయపరమైన చర్యలు ప్రారంభించారు. ఈ చట్టపరమైన చర్యలు ఇటీవల అధిక స్థాయిలో పెరుగుతున్న AI ఆధారిత “డీప్ఫేక్”లు మరియు వారి చిత్రాలు, స్వరాలు, ఫోటోలు వంటి వాటి అనధికారిక వాణిజ్య వినియోగంపై ప్రత్యక్ష ప్రతిస్పందనగా వస్తున్నాయి.
ఈ నటుల కోసం ప్రమాదం కేవలం అనుమతి లేకుండా ప్రకటనల్లో ఉపయోగించడమే కాదు. సాంకేతికత పెరుగుతున్న కొద్దీ పూర్తిగా కల్పితమైనా, నిజమైనట్టే కనిపించే చిత్రాలు, వీడియోలు సృష్టించడం సులభమవుతోంది. దీని వల్ల ప్రతిష్ఠకు కలిగే నష్టం “తీవ్రంగా ఆందోళనకరం” అని, అక్షయ్ కుమార్, సునీల్ శెట్టి లకు రక్షణ కల్పిస్తూ బాంబే హైకోర్టు ఇటీవల పేర్కొంది.
“వాణిజ్య ప్రయోజనాల కోసం దుర్వినియోగం కన్నా ఇంకా ఎక్కువగా ఆందోళన కలిగించేది, ప్రమాదకరమైనది ‘డీప్ఫేక్’ చిత్రాలు మరియు కంటెంట్,” అని బాంబే హైకోర్టులో పలువురు ప్రముఖుల తరఫున వాదించిన న్యాయవాది జనయ్ జైన్ పిటిఐకి తెలిపారు.
“అలాంటి కంటెంట్ వ్యక్తి ప్రతిష్ఠకు మరియు ఇమేజ్కు తీవ్రమైన నష్టం కలిగిస్తుంది,” అని ఆయన అన్నారు.
పర్సనాలిటీ హక్కులు అంటే ఏమిటి?
వ్యక్తిత్వ హక్కులు అంటే వ్యక్తికి తన పేరు, చిత్రం, స్వరం, సంతకం లేదా ప్రజలకు సులభంగా గుర్తించదగిన ఏ ఇతర ప్రత్యేక లక్షణాల వాణిజ్య, ప్రజా వినియోగంపై చట్టబద్ధమైన నియంత్రణ ఇవ్వడం.
దుర్వినియోగం అంటే నకిలీ ప్రకటనలు, అనధికార వస్తువుల విక్రయం నుండి ప్రారంభమై — దుష్ప్రేరిత AI సృష్టించిన డీప్ఫేక్ల వరకు ఉండవచ్చు.
భారతదేశంలో వ్యక్తిత్వ హక్కులపై ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన చట్టం లేకపోయినా, కోర్టులు ఇప్పుడు ముందడుగు వేస్తున్నాయి. అవి కళాకారుల అనుమతి లేకుండా వారి వ్యక్తిత్వాన్ని వాడకుండా అడ్డుకోవడానికి ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తూ, వ్యక్తిగత గోప్యత హక్కును విస్తృతంగా నిర్వచిస్తున్నాయి.
“ఇది కేవలం ఒక ధోరణి కాదు, కళాకారులు చివరికి తమ వ్యక్తిత్వంపై నియంత్రణను సాధించుకుంటున్న ఒక అవసరమైన పరిణామం,” అని గాయకుడు కుమార్ సానూ తరఫున వాదించిన న్యాయవాది సనా రయీస్ ఖాన్ అన్నారు.
“తమ వ్యక్తిత్వమే తమ ఆస్తి మరియు హక్కు అని వారు ఇప్పుడు స్పష్టంగా తెలుసుకున్నారు,” అని ఆమె తెలిపారు.
ఖాన్ పేర్కొన్నదేమిటంటే, డిజిటల్ మీడియాలో పెరుగుతున్న అవగాహన వల్ల ప్రముఖులు ఇప్పుడు తమ వ్యక్తిత్వానికి ఉన్న న్యాయపరమైన, ఆర్థిక విలువను మరింతగా గ్రహిస్తున్నారు.
ఈ న్యాయపోరాటం సరిహద్దులను నిర్ధారించడానికీ, సంవత్సరాల శ్రమతో సంపాదించిన ప్రజా ఇమేజ్ను ఇతరులు లాభం కోసం దోపిడీ చేయకుండా కాపాడడానికీ సంబంధించినదని ఆమె పేర్కొన్నారు.
“ప్రచారం హక్కు మరియు వ్యక్తిత్వ హక్కు అనేవి భారత రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన వ్యక్తిగత గోప్యత హక్కు యొక్క విస్తరణలు,” అని ఖాన్ చెప్పారు. “వ్యక్తి తన పేరు, చిత్రం, స్వరం మరియు వ్యక్తిత్వానికి సంబంధించిన ఇతర ప్రత్యేక లక్షణాల వాణిజ్య వినియోగంపై ఏకైక హక్కును కలిగి ఉంటాడు.”
వ్యక్తిత్వ హక్కుల పోరాటం కొత్తది కాదు
జనయ్ జైన్ ప్రకారం, ఈ పోరాటం కొత్తది కాదు. 2001లో గాయకుడు దలేర్ మెహందీ తన పోలికలో తయారైన బొమ్మలను అనుమతి లేకుండా విక్రయిస్తున్నందుకు ఢిల్లీ హైకోర్టులో కేసు వేశారు.
2015లో సూపర్స్టార్ రజనీకాంత్ ‘మేన్ హూన్ రజనీకాంత్’ సినిమా నిర్మాతలపై మద్రాస్ హైకోర్టులో తన పేరును అనుమతి లేకుండా ఉపయోగించారని కేసు దాఖలు చేశారు.
ఇటీవలి కోర్టు తీర్పులు మరింత దూకుడుగా మరియు సమగ్రంగా ఉన్నాయి. ఇవి కళాకారుల ప్రత్యేక గుర్తింపులను కూడా రక్షిస్తున్నాయి — ఉదాహరణకు, అమితాబ్ బచ్చన్ యొక్క ప్రసిద్ధ “కంప్యూటర్జీ, లాక్ కియా జాయే” (కౌన్ బనేగా కరోడ్పతి నుండి), అనిల్ కపూర్ యొక్క “ఝకాస్” లేదా జాకీ ష్రాఫ్ యొక్క “భీడు” మరియు “జాకీ”.
ఇటీవల, ఆశా భోస్లే మరియు అరిజిత్ సింగ్ వ్యక్తిత్వ హక్కులను కూడా హైకోర్టులు సోషల్ మీడియా మరియు AI ప్లాట్ఫారమ్లలో అనధికార వినియోగం నుండి రక్షించాయి.
సాంకేతికత యుగంలో స్పష్టమైన సందేశం
నిజం మరియు కల్పితం మధ్య తేడా చెరిపివేస్తున్న ఈ సాంకేతిక యుగంలో, భారత సినీతారలు ఒక విషయం స్పష్టంగా చెబుతున్నారు — వారి ఇమేజ్ వారి సొంతది, మరియు దానిపై హక్కును చట్టపరంగా కాపాడటానికి వారు ముందుకు వస్తున్నారు.
— పిటిఐ ఎస్పి ఎస్కెఎల్ అరు
వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్
SEO ట్యాగ్లు: #swadesi, #News, Beyond Script: Film stars fight AI misuse to reclaim ‘themselves’