ਫੋਰਡੋਅਣਵੀਂਸਥਾਨਤੇਅਮਰੀਕੀਬੰਕਰਬੱਸਟਰਹਮਲੇਦੇ_ਫੈਕਟ

A satellite image shows the Fordo nuclear facility in Iran in this handout image dated June 14, 2025. Maxar Technologies/Handout via REUTERS

ਬੈਂਕਾਕ, 22 ਜੂਨ (ਏਪੀ) — ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਫੋਰਡੋ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਇੰਰਚਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਰੀ “ਬੰਕਰ-ਬੱਸਟਰ” ਬੰਬਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਬੰਬ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗਹਿਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਫੋਰਡੋ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਹਫ਼ਤੇ ਲੰਬੀ ਹਮਲਾਵਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਅਣਛੁਏ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ‘ਤੇ, ਐਤਵਾਰ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਬਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ B-2 ਸਟੀਲਥ ਬੰਬਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵੱਲ ਚਲਾਅ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਈ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਸੀ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਇਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲ ਰਹੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿ ਫੋਰਡੋ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਵਲੋਂ ਚਾਹੇ ਗਏ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਣਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਬੰਕਰ-ਬੱਸਟਰ ਬੰਬ ਕੀ ਹੈ?

“ਬੰਕਰ-ਬੱਸਟਰ” ਉਹ ਬੰਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਗਹਿਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿੱਥ ਜਾਂ ਟਨਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਹਥਿਆਰਗਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ GBU-57 A/B Massive Ordnance Penetrator ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਲਗਭਗ 30,000 ਪਾਊਂਡ (13,600 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਦਾ ਪ੍ਰੀਸੀਜ਼ਨ ਗਾਈਡ ਬੰਬ ਹੈ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਗਹਿਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਣ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 200 ਫੁੱਟ (61 ਮੀਟਰ) ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਜਾ ਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹਦੇ ਕਿੰਨੇ ਬੰਬ ਵਰਤੇ ਗਏ।

ਇਹ ਬੰਬ ਰਵਾਇਤੀ ਵਾਰਹੈੱਡ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ IAEA ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੈ ਕਿ ਫੋਰਡੋ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਸੰਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਯੂਰੇਨਿਅਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਣਵੀਂ ਪਦਾਰਥ ਇਲਾਕੇ ‘ਚ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਤਾਂਜ਼ ‘ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਥਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।

ਫੋਰਡੋ ਕਿੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੀਚਾ ਹੈ?

ਫੋਰਡੋ, ਇਰਾਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਇੰਰਚਮੈਂਟ ਫੈਸਿਲਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਤਾਂਜ਼ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਹਿਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਤਹਰਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 95 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਕੋਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਲਗਭਗ 260 ਫੁੱਟ (80 ਮੀਟਰ) ਚੱਟਾਨ ਅਤੇ ਮਿਟੀ ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਤੰਤ੍ਰ ਥੱਲੇ ਲਿਆਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨਾ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਫੋਰਡੋ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ?

ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, GBU-57 A/B ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹਦਾ ਭਾਰ ਝੱਲ ਸਕੇ, ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ B-2 ਸਟੀਲਥ ਬੰਬਰ ਹੀ ਇਸ ਬੰਬ ਨੂੰ ਡਰੌਪ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

B-2 ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ Northrop Grumman ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Northrop ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, B-2 40,000 ਪਾਊਂਡ (18,000 ਕਿਲੋ) ਤੱਕ ਲੋਡ ਢੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ B-2 ਦੋ GBU-57 A/B ਨਾਲ ਸਫਲਤਾਪੂਰਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਜੋ ਕੁੱਲ 60,000 ਪਾਊਂਡ (27,200 ਕਿਲੋ) ਹੈ।

ਇਹ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਹੇਵੀ ਬੰਬਰ ਜਹਾਜ਼ 7,000 ਮੀਲ (11,000 ਕਿ.ਮੀ.) ਤੱਕ ਇੰਧਨ ਭਰਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ 11,500 ਮੀਲ (18,500 ਕਿ.ਮੀ.) ਤੱਕ ਇਕ ਵਾਰ ਰੀਫਿਊਲ ਕਰਕੇ ਉਡਾਣ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟਰੰਪ ਅਣਸ਼ਚਿਤ ਸੀ

ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਅਖੀਰਕਾਰ ਤੱਕ ਅਣਸ਼ਚਿਤ ਸੀ।

ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ G7 ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਜਦ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।”

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ “ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ” ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲਵੇਗਾ। ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।

(AP) NSA NSA NSA

ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰਾਂ
ਐਸਈਓ ਟੈਗਜ਼: #swadesi, #News, ਫੋਰਡੋ_ਅਣਵੀਂ_ਸਥਾਨ_ਤੇ_ਅਮਰੀਕੀ_ਬੰਕਰ_ਬੱਸਟਰ_ਹਮਲੇ_ਦੇ_ਫੈਕਟ