న్యూఢిల్లీ, జూలై 13 (పి.టి.ఐ):
భారత ప్రభుత్వం భారీగా గణనీయమైన సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ (SO2) ఉద్గార నియంత్రణ నిబంధనలను సడలించే ముందు, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న అనేక బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ కేంద్రాలను మినహాయించిన నిర్ణయాన్ని సమర్థించేందుకు ఉపయోగిస్తున్న కీలక శాస్త్రీయ అధ్యయనాల్లో విరుద్ధతలు ఉన్నాయని, ప్రజారోగ్యానికి ప్రమాదం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని ఒక స్వతంత్ర విశ్లేషణ హెచ్చరించింది.
గత నెలలో విడుదల చేసిన విశ్లేషణలో ఎనర్జీ అండ్ క్లీన్ ఎయిర్ (CREA) రీసెర్చ్ సెంటర్ పేర్కొంది: నెహ్రూ ఎన్విరాన్మెంటల్ ఇంజనీరింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (NEERI), నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీస్ (NIAS), ఐఐటీ ఢిల్లీ వంటి సంస్థల అధ్యయనాలను “ఎంపికాత్మకంగా వాడుతూ” దేశంలోని విద్యుత్ కేంద్రాలు SO2 నియంత్రణకు అవసరమైన ఫ్లూ గ్యాస్ డీసల్ఫరైజేషన్ (FGD) యూనిట్లను వాయిదా వేస్తూ బాధ్యతలు తప్పుకుంటున్నాయని ఆరోపించింది.
భారత ప్రభుత్వం 2015 డిసెంబరులో బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ కేంద్రాలకు కఠినమైన SO2 ఉద్గార ప్రమాణాలను అమలు చేస్తూ, రెండు సంవత్సరాల్లో అమలు చేయాల్సిందిగా ప్రకటించింది. అయినప్పటికీ, అనేక పొడిగింపుల తర్వాత కూడా 92 శాతం కేంద్రాలు ఇంకా FGD వ్యవస్థలు అమలు చేయలేదు. ఈ ఉద్గారాలు PM2.5 లాంటి సూక్ష్మ కణాలుగా మారి అనేక వ్యాధులకు కారణమవుతాయి.
జూలై 11న విడుదలైన పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ నోటిఫికేషన్ ప్రకారం, జాతీయ రాజధాని పరిధిలో లేదా జనాభా 10 లక్షల కంటే ఎక్కువ ఉన్న నగరాల 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్న కేంద్రాలకు SO2 నియంత్రణ గడువును 2024 నుండి 2027 డిసెంబర్ వరకు పొడిగించింది. ఇతర ప్రాంతాల్లోని కేంద్రాలకు గాలి ఉద్గారపు పైపు ఎత్తు ప్రమాణాలను పాటిస్తే పూర్తిగా మినహాయింపునిచ్చారు.
సుమారు 600 థర్మల్ పవర్ యూనిట్లలో 462 Category C కేంద్రాలు, 72 Category B కేంద్రాలు ఉన్నాయి.
FGD అమలు వ్యర్థమని నెహ్రూ ఇన్స్టిట్యూట్ నివేదికలు, IIT Delhi నివేదికలు చెప్పినట్టు చెప్పడం తప్పుదారి పట్టించడమేనని CREA విమర్శించింది. NEERI నివేదికలు అల్ప SO2 స్థాయిలను చూపుతున్నా, అవి నిజమైన కాలుష్య ప్రభావాన్ని తెలియజేయవని, ఎందుకంటే అవి ఉద్గార దిశను, రసాయనిక మార్పులను పరిగణనలోకి తీసుకోవని పేర్కొంది.
CREA తెలిపినట్టు, FGDs వల్ల కొన్ని నగరాల్లో PM2.5 స్థాయిలు 20 మైక్రోగ్రాములు/మి³ వరకు తగ్గుతాయి. IIT Delhi 2022 నివేదిక Vindhyachal విద్యుత్ కేంద్రం పరిసరాల్లో 100–200 కిమీ దూరం వరకు సల్ఫేట్ ఏరోసాల్ దట్టత తగ్గినట్లు తెలిపింది. అయినప్పటికీ, 2024 నివేదిక దాని పరిధిని పరిమితం చేసి, FGD అవసరం లేదని సూచించిందని CREA పేర్కొంది.
Coal విద్యుత్ కేంద్రాలు 2014లో 47,000 మరణాలకు, 2018లో 78,000 మరణాలకు కారణమయ్యాయని CREA చెప్పింది. 80–100 GW కొత్త బొగ్గు విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని కలిపితే, ఈ ప్రభావం మరింత పెరుగుతుందని హెచ్చరించింది.
NIAS నివేదిక ప్రకారం, FGD వల్ల 2030 నాటికి కేవలం 0.9 శాతం CO2 ఉద్గారాలు మాత్రమే పెరుగుతాయి – ఇది 3 GW సామర్థ్యం ఉన్న ఒకే ఒక విద్యుత్ కేంద్రం ఉద్గారాలకు సమానం అని CREA వివరించింది.
FGD అమలుకు సంబంధించి కేంద్రాల మూసివేత వాదనను CREA ఖండించింది. NTPC RTI డేటా ప్రకారం, FGDs చాలా సందర్భాల్లో నియమిత నిర్వహణ సమయంలోనే అమలయ్యాయని తెలిపింది.
IIT Delhi, IIT Bombay తాజా అధ్యయనాల ప్రకారం, విద్యుత్ కేంద్రాలు దేశంలో వాయు కాలుష్యంలో 12 శాతం మరియు క్రాస్-బౌండరీ కాలుష్యంలో 16 శాతం వరకు పాత్ర వహిస్తున్నాయని CREA పేర్కొంది. ఇది వాహన రంగం కాలుష్యంతో సమానమని పేర్కొంది.
కావున, విద్యుత్ కేంద్రాల స్థానానికి సంబంధం లేకుండా దేశవ్యాప్తంగా FGD అమలు తప్పనిసరి చేయాలని CREA డిమాండ్ చేసింది.
FGDs ప్రజల ప్రాణాలను కాపాడే కీలక ఆయుధమని CREA స్పష్టం చేసింది. ప్రతి ఒక్క రోజుకు ఆలస్యం అంటే “ఇంకా ఎక్కువ ప్రాణ నష్టం, పిల్లల బాగోగులకు హాని, నివారించదగిన వ్యాధులు ప్రజలను వేదిస్తున్న పరిస్థితి” అని హెచ్చరించింది. PTI GVS NB NB
వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్
SEO ట్యాగులు: #swadesi, #News, SO2 నిబంధనలను వెనక్కి తీసుకునేందుకు అధ్యయనాలను తప్పుదారి పట్టించేలా ఉపయోగించారు, ప్రభుత్వం మినహాయింపు ఇచ్చే ముందు స్వతంత్ర నివేదిక హెచ్చరించింది.