યુનાઇટેડ નેશનસ ખાતે ભારતનું SDG પ્રગતિ પર વર્તમાન પ્રતિનિધિત્વ
વિચારાધિન ભારતીય વિકાસની દિશા
નવી દિલ્લી, 20 જુલાઈ (PTI) – ભારતે વિવિધ સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ (SDGs) અનુસાર પ્રગતિ માટે બે-સૂत्रી વ્યૂહવાદ અપનાવ્યો છે:
- એક મજબૂત સલામતી જાળ દ્વારા અતિપીડિતોને સુરક્ષા
- પરિબળો અને સુધારાઓ દ્વારા વિકાસ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ સુધારવું.
NITI Aayogના વાઇસ-ચેર્મન સુમન બેરીએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે છેલ્લાં દસ વર્ષમાં (2013-14 થી 2022-23) ભારતમાં 24 કરોડ લોકોએ બહુમુખી ગરીબીમાંથી બહાર આવવા સફળતા મેળવી છે અને 2015 પછી સામાજિક સુરક્ષા કવરેજ દોણો કરતાં વધુ વધી ગઈ છે.
આરોગ્ય અને કલ્યાણ ક્ષેત્રે પ્રગતિ
- માતૃત્વ, બાળ અને શિશુ મૃત્યુદર માટે 2030ની SDG સમયસીમા પહેલા જ ભારત ધ્યાનાર્થે લક્ષ્યાંકો હાંસલ કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
- ભારત હાલમાં સૌથી ઝડપી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે.
એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન અને વાતાવરણ
- ભારતના કુલ ઇન્સ્ટોલ્ડ પાવર કેપેસીટીમાં 50% હિસ્સો હવે ગેર-જીવાશ્મ ઇંધણ સ્ત્રોતોમાંથી આવે છે—જોકે આ લક્ષ્યની સમયમર્યાદા કરતાં પાંચ વર્ષ વિતેલા છે.
- આ સિદ્ધિ પાસેથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતાઓ માટે તકદીર ઢાંચો રજુ કર્યો છે.
સ્થાનિક સ્થરને અનુરૂપ SDG અમલ
- રાજ્યો દીઠ સૂચકાંક ફ્રેમવર્ક અને કુટુંબ/સમુદાય સ્તરે ભાગીદારી દ્વારા સ્થાનિક હજારો પ્રયત્નો સક્રિય બનાવાયા છે.
- ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ક્લૂઝન અને ડેટા-આધારિત શાસન ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતે નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.
યુનાઇટેડ નેશનસ અને અન્ય અનુભવો
- UNDPના કારણ્યી (Asia Pacific) ડિરેક્ટર કન્ની વિઙ્ણરાજાએ અનુસંધાન કર્યું કે SDGનું સ્થાનિકીકરણ વિશેષ રીતે પરિસ્થિતિગ્રસ્ત છે અને તે જરૂરીયાતો અને લોકોના નાતાને અનુરૂપ બદલાય છે.
- ઘનિષ્ઠ માહિતી સંચય, નીતિ-પ્રવૃત્તિ સંલગ્નતા, મુખ્ય-મદદરૂપ વ્યક્તિઓની ઉદ્ગતમોન่าสุด મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે.
વૈશ્વિક મૂલ્યાંકન
- ભારતે G20 દેશોમાં ગ્લોબલ SDG ઇન્ડેક્સ પર દ્વિતીય ઝડપી પ્રગતિ નોંધાવી છે.
- યુનિફાઈડ પેમેન્ટ ઈન્ટરફેસ (UPI) વિશ્વનું સર્વોચ્ચ રિયલ-ટાઈમ પેમેન્ટ સિસ્ટમ બની ગયું છે.
- ભારતનો ડિજિટલ સ્ટેક હવે અનેક દેશોમાં અપનાવવામાં આવી રહ્યો છે.
ટીકટિપ્પણીઓ
- “ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતાને ગંભીરતા પૂર્વક લે છે,” – સુમન બેરી
- “ભારતનું ઉત્પ્રેરક વિકાસ મોડેલ અને ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અન્યો માટે માર્ગદર્શક છે,” – કન્ની વિઙ્ણરાજા
સંક્ષિપ્ત પરિણામ
ભારત SDGs હાંસલ કરવા માટે સલામતી જાળ અને વિકાસની બન્ને ધોધોની સાથે દક્ષિણ દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. સ્થાનિક સ્તરે પગલાં, ડિજિટલ ઈનોવેશન, અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતાઓ અંગેની ગંભીર દૃષ્ટિ—આ બધી જ બાબતો ભારતને 2030 સુધીના લક્ષ્યોમાં લીલા નિશાન તરફ દોરે છે.