ನವದೆಹಲಿ, ಜುಲೈ 24 (ಪಿಟಿಐ): ಭಾರತವು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಸ್ಮಾಲ್ ಮೊಡ್ಯೂಲರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳನ್ನು (SMRs) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೈಡ್ರಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇವು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಜಿತೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಗುರುವಾರ ಹೇಳಿದರು.
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಅವರು, 200 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಬಿಎಸ್ಎಂಆರ್ (BSMR), 55 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಎಸ್ಎಂಆರ್ (SMR), ಮತ್ತು 5 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಥರ್ಮಲ್ ಹೈ ಟೆಂಪರೇಚರ್ ಗ್ಯಾಸ್ಕೂಲ್ಡ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರು.
“ಈ ಡೆಮೊನ್ಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾತ್ಮಕ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ 60 ರಿಂದ 72 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ,” ಎಂದು ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು.
ಬಿಎಸ್ಎಂಆರ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಂಆರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NPCIL) ಸಹಕಾರದಿಂದ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ (DAE) ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
200 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಬಿಎಸ್ಎಂಆರ್ ಘಟಕದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವು ಸುಮಾರು ₹5,750 ಕೋಟಿ ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
5 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಥರ್ಮಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ಕೂಲ್ಡ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಹೈಡ್ರಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ತಾಪರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದು.
ಹೈಡ್ರಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾಪರ್-ಕ್ಲೋರೈಡ್ (Cu-Cl) ಮತ್ತು ಐಡೋಡಿನ್-ಸಲ್ಪರ್ (I-S) ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ತಾಪರಾಸಾಯನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಭಾಭಾ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (BARC) ಈಗಾಗಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.
ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಉಪಕರಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಇದೆ, ಎಂದು ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು.
ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳು, ಹಳೆಯ ಇಂಧನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಪುನರ್ಬಳಕೆ, ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರಜನ್ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯು ಡೀ-ಕಾರ್ಬನೈಸೇಶನ್ ಆಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿ 25 ಅಣುಶಕ್ತಿ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳು (ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿ 8,880 ಮೆಗಾವಾಟ್) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. RAPS-1 (100 ಮೆಗಾವಾಟ್) ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಥಗಿತದಲ್ಲಿದೆ.
700 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾಕ್ರಪಾರ್ ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕದ (KAPS) 3 ಮತ್ತು 4ನೇ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ RAPP-7 ಯೂನಿಟ್ ಈಗಾಗಲೇ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಇದೀಗ 18 ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳು (13,600 ಮೆಗಾವಾಟ್), BHAVINI ಸಂಸ್ಥೆ ರಚಿಸುತ್ತಿರುವ 500 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಬ್ರೀಡರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ.
ಇವು ಎಲ್ಲಾ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ದೇಶದ ಅಣು ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 22,480 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದರು.