రూపాయి అంతర్జాతీయీకరణను ప్రోత్సహించేందుకు ఆర్బీఐ అనేక చర్యలు ప్రకటించింది

ముంబయి, అక్టోబర్ 1 (పిటిఐ) – సరిహద్దా లావాదేవీల కోసం దేశీయ కరెన్సీ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) బుధవారం అనేక కీలక చర్యలను ప్రకటించింది. వీటిలో భాగంగా, భూటాన్, నేపాల్ మరియు శ్రీలంకకు చెందిన రెసిడెంట్ కాకపోయిన వ్యక్తులకు ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం కోసం భారతీయ రూపాయుల్లో రుణాలు ఇచ్చేందుకు బ్యాంకులకు అనుమతిని ఇచ్చింది.

భారతీయ రూపాయిని అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో వినియోగించే విషయంలో దేశం స్థిరమైన పురోగతిని సాధిస్తోందని గమనించిన ఆర్బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా, భూటాన్, నేపాల్ మరియు శ్రీలంక దేశాల రేసిడెంట్ కాని వ్యక్తులకు రూపాయిల్లో రుణాలు ఇచ్చేందుకు ఆథరైజ్డ్ డీలర్ బ్యాంకులకు అనుమతి ఇచ్చినట్లు తెలిపారు.

అలాగే, భారత ప్రధాన వాణిజ్య భాగస్వామ్య దేశాల కరెన్సీలకు పారదర్శకమైన రిఫరెన్స్ రేట్లు ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన ప్రతిపాదించారు, తద్వారా రూపాయి ఆధారిత లావాదేవీలు సులభతరం అవుతాయి.

Special Rupee Vostro Account (SRVA) ల్లో ఉన్న నిల్వలను కార్పొరేట్ బాండ్లు మరియు కమర్షియల్ పేపర్లలో పెట్టుబడులకు అనుమతిస్తూ వాటి వినియోగాన్ని విస్తరించేందుకు ఆర్బీఐ గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది.

SRVA అనేది విదేశీ బ్యాంక్ ఒక భారతీయ బ్యాంక్ వద్ద తెరవబడే ఖాతా, ఇది అంతర్జాతీయ వాణిజ్య లావాదేవీలను నేరుగా భారతీయ రూపాయిల్లో నిర్వహించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. ఈ చర్యలు అమెరికన్ డాలర్ పై ఆధారాన్ని తగ్గించడంలో మరియు మారక నిష్పత్తిలో ఊహించని మార్పుల వల్ల జరిగే ఆర్ధిక సమస్యల నుండి దేశాన్ని రక్షించడంలో సహాయపడతాయి.

ఈ చర్యలతో విదేశీ మారక ద్రవ్య ఒత్తిడి తగ్గుతుంది మరియు కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) నియంత్రణలో ఉంటుందని అధికారులు తెలిపారు.

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరపు మొదటి త్రైమాసికంలో భారత కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ 0.2 శాతం జీడీపీకి (USD 2.4 బిలియన్) తగ్గింది, గత ఏడాది ఇదే త్రైమాసికంలో ఇది 0.9 శాతం (USD 8.6 బిలియన్) గా ఉంది. ఇది మెరుగైన సేవల ఆదాయ వృద్ధి మరియు బలమైన రేమిటెన్స్‌ల వల్ల సాధ్యపడిందని మల్హోత్రా తెలిపారు.

“జూలై-ఆగస్టు 2025లో, వస్తువుల వాణిజ్య లోటు ఉన్నత స్థాయిలోనే కొనసాగింది. గ్లోబల్ ట్రేడ్ లో ఉన్న అనిశ్చితి మధ్య, సాఫ్ట్వేర్ మరియు బిజినెస్ సర్వీసుల ఆధారంగా భారత సేవల ఎగుమతులు బలంగా పెరిగాయి,” అని ఆయన అన్నారు.

అలాగే, బలమైన సేవల ఎగుమతులు మరియు శక్తివంతమైన రేమిటెన్స్‌లు కలసి 2025-26లో కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్‌ను స్థిరంగా ఉంచుతాయని ఆయన అంచనా వేశారు.

సెప్టెంబర్ 26, 2025 నాటికి, భారత విదేశీ మారక నిల్వలు USD 700.2 బిలియన్గా ఉన్నాయి, ఇవి 11 నెలల వస్తు దిగుమతులకు సరిపడినన్ని అని తెలిపారు.

మొత్తంగా, భారత దేశ విదేశీ రంగం స్థిరంగా ఉందని, భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ దేశ విదేశీ బాధ్యతలను సులభంగా నిర్వహించగలదని విశ్వాసం వ్యక్తం చేసింది.

“దేశీయ ఆర్థిక పరిస్థితులు బలంగా ఉన్నప్పటికీ, రూపాయిలో కొంత అవమూల్యం (depreciation) జరగడం మరియు కొంత వాలటిలిటీ కనిపించింది. రూపాయి కదలికలపై ఆర్బీఐ పక్కాగా నిఘా ఉంచి ఉంది మరియు అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటుంది,” అని మల్హోత్రా తెలిపారు.