న్యూ ఢిల్లీ, అక్టోబర్ 31 (పీటీఐ):
న్యాయవాది-వినియోగదారుడు గోప్యతను రక్షించాలనే ఉద్దేశంతో సుప్రీంకోర్టు శుక్రవారం ఒక కీలక తీర్పు వెలువరించింది. ఇందులో విచారణ సంస్థలు న్యాయవాదులను సలహా ఇచ్చినందుకు యాదృచ్ఛికంగా పిలిచే పరిస్థితిని నియంత్రించేందుకు పలు మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. అలాగే, విచారణాధికారులు (ఇన్వెస్టిగేటింగ్ ఆఫీసర్లు) పోలీసు సూపరింటెండెంట్ (ఎస్పీ) అనుమతి లేకుండా న్యాయవాదులను క్రిమినల్ విచారణలో పిలవరాదని స్పష్టం చేసింది.
అలాగే, సుప్రీంకోర్టు ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ఈడీ) సీనియర్ న్యాయవాదులు అరవింద్ దతార్ మరియు ప్రతాప్ వెంకట వేంగూపాల్ కు జారీ చేసిన సమన్లను రద్దు చేసింది. కోర్టు అభిప్రాయపడింది, ఈ సమన్లు వారిని నియమించుకున్న నిందితుల ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘించాయని.
ముఖ్య న్యాయమూర్తి బి.ఆర్. గవాయి, న్యాయమూర్తులు కె. వినోద్ చంద్రన్ మరియు ఎన్.వి. అంజారియా లతో కూడిన బెంచ్ ఈ తీర్పు ఇచ్చింది. ఈడీ డతార్ మరియు వేంగూపాల్లను మనీ లాండరింగ్ కేసులో విచారణ కోసం పిలిచిన తరువాత, కోర్టు స్వయంగా సుమోటోగా ఈ కేసును విచారణకు తీసుకుంది.
తీర్పును చదువుతూ, న్యాయమూర్తి చంద్రన్ అన్నారు — కోర్టు న్యాయవాదుల రక్షణకు “విధి మినహాయింపును సమన్వయపరచడానికి” ప్రయత్నించిందని, అలాగే విచారణ సంస్థల ఒత్తిడికి గురికాకుండా న్యాయ వృత్తిని కాపాడేందుకు కొత్త మార్గదర్శకాలు జారీ చేసిందని తెలిపారు.
తీర్పులోని ప్రధాన అంశాలను వివరించేటప్పుడు, న్యాయమూర్తి చంద్రన్ తెలిపారు — విచారణ సంస్థలు సమన్లు జారీ చేసే ముందు మేజిస్ట్రేట్ పర్యవేక్షణ అవసరం లేదని బెంచ్ అభిప్రాయపడిందని.
“మేము సాక్ష్యాధార నియమాలను విధానపరమైన నియమాలతో సమన్వయం చేసేందుకు ప్రయత్నించాము మరియు ఈ క్రింది మార్గదర్శకాలను జారీ చేశాము,” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
తీర్పులో భారతీయ సాక్ష్య అధినియమం (భారతీయ సాక్ష్య అధినియమం – BSA) యొక్క విభాగం 132 ను ప్రస్తావిస్తూ, ఇది వినియోగదారుడికి ఇచ్చిన ప్రత్యేక హక్కు అని, న్యాయవాది గోప్యంగా చేసిన వృత్తిపరమైన కమ్యూనికేషన్లను వెల్లడించరాదని తెలిపింది.
తీర్పు వివరాలు:
- క్రిమినల్ కేసుల్లో విచారణాధికారులు (IOs) లేదా ప్రాథమిక విచారణ నిర్వహించే స్టేషన్ హౌస్ ఆఫీసర్లు, నిందితుడిని ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న న్యాయవాదిని కేసు వివరాలు తెలుసుకోవడానికి పిలవరాదు, ధరా 132 లోని మినహాయింపుల్లో ఏదైనా వర్తించకపోతే.
- ఏదైనా మినహాయింపులో భాగంగా సమన్ జారీ చేయబడితే, దానికి సంబంధించిన స్పష్టమైన వాస్తవాలను పేర్కొనాలి, అలాగే ఎస్పీ ర్యాంక్కి తగ్గకుండా ఉన్న ఉన్నతాధికారి రాతపూర్వక అనుమతితో మాత్రమే సమన్ జారీ చేయాలి.
తీర్పులో పేర్కొంది — న్యాయవాదులకు జారీ చేసే సమన్లు భారతీయ నాగరిక భద్రతా సంహిత (BNSS), 2023 కింద న్యాయ సమీక్షకు లోబడి ఉంటాయి.
అదే విధంగా, గోప్యతా హక్కు “వాదనాత్మక లేదా వాదనేతర లేదా వాదనకు ముందు దశల్లో” పని చేసే న్యాయవాదులకూ వర్తిస్తుంది.
అయితే, న్యాయవాది వద్ద ఉన్న వినియోగదారుడి పత్రాలు ఈ హక్కు పరిధిలోకి రావని పేర్కొంది — అవి పౌర లేదా క్రిమినల్ కేసు ఏదైనా కావచ్చు.
పత్రాలు సమర్పించాల్సినప్పుడు, వాటి అంగీకారంపై తుది నిర్ణయం కోర్టు తీసుకుంటుందని తెలిపింది.
డిజిటల్ పరికరాల విషయంలో తీర్పు పేర్కొంది — విచారణాధికారి BNSS విభాగం 94 ప్రకారం ఏదైనా పరికరాన్ని సమర్పించమని ఆదేశిస్తే, అది కేవలం సంబంధిత జూరిస్డిక్షన్ కోర్టులోనే సమర్పించాలి.
పరికరం సమర్పించిన తరువాత, కోర్టు సంబంధిత వ్యక్తికి నోటీసు జారీ చేసి, ఆయన మరియు ఆయన న్యాయవాదిని వినిపిస్తుంది. అభ్యంతరాలు తిరస్కరించబడితే, పరికరం ఆ వ్యక్తి మరియు న్యాయవాది సమక్షంలోనే తెరవాలి, మరియు వారు తమకు నచ్చిన సాంకేతిక నిపుణుల సహాయం పొందవచ్చు.
డిజిటల్ పరికరాన్ని పరిశీలించే సమయంలో ఇతర వినియోగదారుల గోప్యతకు భంగం కలగకూడదని, అవసరమైతే కేవలం సంబంధిత వినియోగదారుడి వివరాలకే పరిమితం కావాలని తీర్పు పేర్కొంది.
అయితే, కోర్టు స్పష్టం చేసింది — ఇన్హౌస్ కౌన్సిల్లు (కోర్టులో ప్రాక్టీస్ చేయని న్యాయ సలహాదారులు) విభాగం 132 కింద ఇచ్చిన రక్షణకు అర్హులు కాదని.
విభాగం 132 న్యాయవాదులు మరియు వారి వినియోగదారుల మధ్య వృత్తిపరమైన కమ్యూనికేషన్లను సంబంధిస్తుంది. ఇందులో పేర్కొంది:
“ఏ న్యాయవాది అయినా తన వినియోగదారుడి స్పష్టమైన అనుమతి లేకుండా, తన వృత్తిపరమైన సేవలో భాగంగా పొందిన గోప్యమైన కమ్యూనికేషన్లు లేదా పత్రాల విషయాలను వెల్లడించరాదు.”
వివరమైన తీర్పు త్వరలో విడుదల కానుంది.
ఆగస్టు 12న, ఈ బెంచ్ దేశంలోని ప్రతి పౌరుడి హక్కులను కాపాడే “కస్టోడియన్”గా తనను పేర్కొంటూ విచారణ సంస్థలు నిందితులను ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న న్యాయవాదులను విచారణకు పిలిచే అంశంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
ఈడీ డతార్ మరియు వేంగూపాల్లను పిలిచిన తర్వాత సుమోటో చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి. సుప్రీంకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ (SCBA) మరియు సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్-ఆన్-రికార్డ్ అసోసియేషన్ (SCAORA) ఈ చర్యను న్యాయవృత్తిని బలహీనపరచే “ఆందోళనకర ధోరణి”గా అభివర్ణించాయి.
తదుపరి వివాదం అనంతరం, ఈడీ జూన్ 20న తన అధికారులకు అంతర్గత ఆదేశాలు జారీ చేసి, డైరెక్టర్ అనుమతి లేకుండా మరియు విభాగం 132 BSA నిబంధనలతో అనుగుణంగా కాకుండా న్యాయవాదులను పిలవరాదని స్పష్టం చేసింది.
(పీటీఐ SJK SJK DV DV)
వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్
SEO ట్యాగ్లు: #swadesi, #News, సుప్రీంకోర్టు తీర్పు – ఎస్పీ అనుమతి లేకుండా న్యాయవాదులను పిలవరాదు, ఈడీ సమన్లు రద్దు