વેટરન હૉંગકૉંગ અભિનેતા અને નિર્દેશક સ્ટેનલે ફંગ શૂઈ-ફેન, જેમને કૅન્ટોનીઝ સિનેમાના સુવર્ણ યુગમાં તેમની નિખૂટ કોમિક ટાઈમિંગ અને યાદગાર ભૂમિકાઓ માટે ઓળખવામાં આવે છે, તેમનું 31 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ 80 વર્ષની વયે તાઈવાનમાં અવસાન થયું, જ્યાં તેઓ ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી વસવાટ કરતા હતા।
આ સમાચાર સૌપ્રથમ ન્યુ તાઈપે સિટી કાઉન્સિલર સાઈ શૂ-ચુન દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યા હતા, જેને પછી ટીવીબી એન્ટરટેઈનમેન્ટ ન્યૂઝે તેમના લાંબા સમયના મિત્ર સૅંગ સિંગ-મિંગની ભાવનાવિહ્વળ શ્રદ્ધાંજલિ દ્વારા પુષ્ટિ કરી।
ફંગના અવસાનના ગણતરીના દિવસો પહેલાં જ તેમણે પોતાના મિત્ર અને અભિનેતા બેન્ઝ હુઈના 28 ઓક્ટોબરના અવસાન પર શોક વ્યક્ત કર્યો હતો અને લખ્યું હતું:
“પ્રિય ભાઈ, ત્યાં મારી રાહ જોતા રહેજે।”
135 ફિલ્મોના તેમના કારકિર્દીમાં ફંગની ડેડપેન કૉમેડીએ વિશ્વભરની સ્ક્રીનોને ઝગમગાવી દીધી અને હૉંગકોંગની કૉમિક વારસામાં અક્ષય છાપ મૂકી—જેનું આજની વૈશ્વિક મનોરંજન દુનિયામાં પણ જોરદાર સ્વાગત થતું રહે છે।
અંતિમ વર્ષોના શાંતિભર્યા સંઘર્ષ વચ્ચે હાસ્યભરેલું જીવન
ફંગનું સ્વાસ્થ્ય છેલ્લા સમયમાં ખરાબ થયું હતું; મે 2025માં તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ બે મહિના હોસ્પિટલમાં રહ્યા હતા અને ઓક્સિજન મશીન પર નિર્ભર હતા।
1989માં તાઈવાન સ્થાયી થયા બાદ તેમણે અડધા નિવૃત્ત જીવન શરુ કર્યું, પરંતુ ક્યારેક જૂની યાદો સાથેના પોસ્ટ કરતાં—હુઈ માટેની તેમની અસરકારક શ્રદ્ધાંજલિ સહિત—જેમાં તેઓ પોતાની નાજુકતાનો પણ ઉલ્લેખ કરતા:
“દુઃખ છે કે એ ખરેખર મારી પહેલાં જ ચાલ્યો ગયો।”
1 જૂન 1944ના રોજ ગુઆંગડોંગના ફોશાનમાં જન્મેલા ફંગ છ વર્ષની વયે હૉંગકોંગ ભાગી આવ્યા હતા।
તેમનો અભિનય ડેબ્યૂ 1967માં નિર્દેશક ચોર યુએનની ફિલ્મ To Rose with Love થી થયો।
1974માં મૅન્ડરિન ડ્રામા The Looks of Hong Kong સાથે તેઓ નિર્દેશક તરીકે પ્રસ્તુત થયા, પરંતુ 1980ના કૉમેડી બૂમમાં તેમને ખરેખર ખ્યાતિ મળી—જ્યારે તેઓ સેમો હંગ અને જેકી ચેન જેવા સુપરસ્ટાર્સ સાથે કામ કરતા હતા।
ફંગની અવિનશી વારસા: ‘લક્કી સ્ટાર્સ’ના માસ્ટર
લક્કી સ્ટાર્સ શ્રેણીમાં તેમની પ્રતિભા ચમકી ઊઠી—
My Lucky Stars (1985), Lucky Stars Go Places (1986) અને The Romancing Star (1987) માં તેમની નિર્દોષ-ભોળભાળી ભૂમિકાઓએ દર્શકોનાં દિલ જીતી લીધાં—વિશેષ કરીને પીળી સ્કૂલ બસના દૃશ્યો મલેશિયન ચાહકોમાં લોકપ્રિય બન્યા।
“સેવન લિટલ ફૉર્ચ્યુન્સ”ના ભાગરૂપે તેઓ વોંગ જિંગની ફાર્સ-કૉમેડી ફિલ્મો—The Best Partners (1988) અને The Crazy Companies (1988)—માં પણ અનિવાર્ય હતા, જેમની મૅન્ડરિન ડબ્ડ ફળ આધારિત ગાળીઓ તાઈવાનીઝ સ્લેંગ બની ગઈ।
જોકે બાદમાં انہوںએ કેટલાક “શરમજનક” પ્રોજેક્ટ્સ માટે અફસોસ વ્યક્ત કર્યો, તેમ છતાં તેમનો બહુમુખી અભિનય Bandit Queen (1994) જેવી ડ્રામા ફિલ્મો અને TVB શ્રેણીઓમાં પણ ખીલી ઊઠ્યો।
10 ફિલ્મોના દિગ્દર્શન અને 3ના નિર્માણનો શ્રેય ધરાવતા ફંગની સાદી પરંતુ તેજસ્વી કૉમિક શૈલી પેઢીઓને પ્રભાવિત કરી—હૉંગકોંગના $5 બિલિયન સિનેમા એક્સપોર્ટ યુગને નિર્ધારિત કરતી હિટ્સ આપીને।
શ્રદ્ધાંજલિની વર્ષા: લાખો દિલોને સ્પર્શનાર કૉમેડીનું હૃદય
હૉંગકોંગનું મનોરંજન જગત તાત્કાલિક શોકમાં ડૂબી ગયું:
ટીવીબીની પોસ્ટ પર હજારો સંવેદનાત્મક પ્રતિભાવ આવ્યા।
સિંગ-મિંગે લખ્યું:
“મારી પ્રિય મિત્ર ક્વાન ગોર—ફંગ શૂઈ-ફેન, શાંતિથી આરામ કરો! હંમેશાં યાદ રહેશો।”
સહકારીઓ જેમ કે એરિક સૅંગે પણ લખ્યું:
“એક સચ્ચો કૉમેડી માસ્ટર બહુ જ વહેલો ચાલ્યો ગયો.”
વિશ્વભરના ચાહકોએ X પર #StanleyFungRIP સાથે Magnificent Scoundrels (1991) માં સ્ટિફન ચાઉ સાથેની તેમની રમૂજી બોલાચાલીના ક્લિપ્સ શેર કર્યા—જેને 500K વ્યૂ મળ્યા।
એશિયન પૉપ કલ્ચરના 780 ભાષાના વ્યાપક નકશામાં તેમનો પ્રભાવ—મલેશિયન સિનેમા હૉલથી લઈને નેટફ્લિક્સ રિવાઇવલ સુધી—કૉમેડીની સારવાર કરતી શક્તિ યાદ કરાવે છે।
અંતિમ પડદો: હાસ્યની શાશ્વત ગૂંજ
સ્ટેનલે ફંગ શૂઈ-ફેનનું પ્રસ્થાન કોઈ અંત નથી—તે આનંદના વધુ એક એન્કોર જેવું છે।
તેમના ભોળા ખલનાયકો અને ગોટાળા સર્જતા મિત્રો જ્યારે સ્ક્રીન પર જીવંત રહે છે, ત્યારે એક પ્રશ્ન પૂછાય:
શું હાસ્ય મુશ્કેલીને હરાવી શકેછે?
તેમની નિત્ય ચમકતી આંખો હા કહે છે—
એક એવી વારસા રચીને જેમાં હાસ્ય સિનેમાની વિશાળ મજાની રીલમાં સદા ઝળહળતું રહે છે।
— મનોજ એચ.