नवी दिल्ली, १३ नोव्हेंबर (पीटीआय): प्राणी अधिकार कार्यकर्त्या आणि माजी केंद्रीय मंत्री मेनेका गांधी यांनी गुरुवारी सर्वोच्च न्यायालयाने भटक्या प्राण्यांना हटवून त्यांना आश्रयगृहात ठेवण्याच्या आदेशाला “अव्यवहार्य” म्हटले आणि भारताच्या प्राणीधोरणात करुणा हेच मार्गदर्शक तत्व असले पाहिजे असे सांगितले.
गेल्या आठवड्यात सर्वोच्च न्यायालयाने शाळा, रुग्णालये, बसस्थानके आणि रेल्वे स्थानकांसारख्या ठिकाणी कुत्र्यांच्या चावण्याच्या घटनांमध्ये “चिंताजनक वाढ” झाल्याचे नोंदवले आणि अशा कुत्र्यांना ठराविक आश्रयगृहात हलवण्याचे आदेश दिले.
न्यायालयाने राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणासह (NHAI) सर्व संबंधित संस्थांना महामार्ग आणि एक्सप्रेसवेवरून भटके प्राणी आणि गुरेढोरे हटवण्याचे निर्देश दिले.
“सुप्रीम कोर्ट म्हणते — कुत्रा काढा, मांजर काढा, माकड काढा, आश्रयात ठेवा, निर्जंतुकीकरण करा, पण हे कोणी करू शकत नाही… हे अव्यवहार्य आहे,” गांधी म्हणाल्या.
त्या म्हणाल्या की विविध नागरी संस्थांमध्ये समन्वयाचा अभाव आहे आणि भारताची प्राणी धोरणे नियंत्रणावर नव्हे तर करुणेवर आधारित असली पाहिजेत.
माजी खासदारांनी अधिकाऱ्यांना आणि नागरिकांना सामुदायिक जबाबदारी आणि मानवी काळजीवर भर देण्याचे आवाहन केले.
त्या ‘सिनेकाइंड’ या नव्या उपक्रमाच्या उद्घाटनप्रसंगी बोलत होत्या — जो फिल्म फेडरेशन ऑफ इंडिया (FFI) आणि त्यांच्या संस्था पिपल फॉर अॅनिमल्स (PFA) यांच्या सहकार्याने सुरू करण्यात आला आहे.
हा उपक्रम चित्रपट निर्मात्यांना प्राणी आणि निसर्गाविषयी सहानुभूती शक्तीचे प्रतीक म्हणून दाखवण्यासाठी प्रोत्साहित करेल.
“भारताची संस्कृती मोठ्या प्रमाणात चित्रपटांनी ठरवली आहे. त्यामुळे करुणेला बळकटी देणे महत्त्वाचे आहे,” गांधी म्हणाल्या. “जर तुम्ही करुणामय आहात तर तुम्ही मजबूत आहात; दुर्बल लोकच क्रूर असतात.”
त्यांनी जुन्या काळाची आठवण करून दिली — “चित्रपटात वापरल्या जाणाऱ्या गायी, घोडे, वाघ यांना नियमांच्या अभावामुळे मृत्यू येत असे. वाघांना बेहोश केले जात असे, त्यांच्या दात आणि नख्या काढल्या जात.”
“नंतर प्राणी कल्याण मंडळाने चित्रपट निर्मात्यांसोबत कठोर नियम तयार केले. आता आत्मनियमन आणि नव्या वचनबद्धतेची वेळ आली आहे,” त्यांनी सांगितले.
एफएफआय अध्यक्ष फिरदौसुल हसन म्हणाले, “चित्रपट जनमानसाला प्रभावित करतात. ते भावना जागवतात, विचार बदलतात आणि परिवर्तन घडवतात. सिनेकाइंडद्वारे आम्ही म्हणतो की करुणेचाही सन्मान तितकाच व्हावा जितका अॅक्शन किंवा नाट्याचा.”