న్యూఢిల్లీ, నవంబర్ 19 (PTI): ప్రపంచ టాయిలెట్ దినోత్సవం సందర్భంగా జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన డేటా ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా 5.67 లక్ష గ్రామాలు ODF ప్లస్గా ప్రకటించబడ్డాయి. 2022లో ఉన్న 1 లక్ష గ్రామాల నుంచి ఇది 467% పెరుగుదల.
వాటిలో 4.86 లక్ష గ్రామాలు ‘ODF ప్లస్ మోడల్’ స్థాయికి చేరాయి. అంటే అవి ఓపెన్ డెఫికేషన్ ఫ్రీ స్థితిని కొనసాగించడంతో పాటు ఘన, ద్రవ వ్యర్థ నిర్వహణను, అలాగే పరిశుభ్రతను పాటిస్తున్నాయి.
జల్ శక్తి మంత్రి సి.ఆర్. పాటీల్ వ్యాఖ్యానిస్తూ, ఈ మార్పు దేశవ్యాప్త ప్రజల భాగస్వామ్యం మరియు ప్రభుత్వ మద్దతును ప్రతిఫలిస్తోందని తెలిపారు.
“బాధ్యత రాష్ట్రాలదే అయినా, దేశవ్యాప్తంగా 12 కోట్ల టాయిలెట్లు నిర్మించడంలో కేంద్రం సహకరించింది,” అని ఆయన చెప్పారు.
ఈ భారీ టాయిలెట్ నిర్మాణంతో ప్రజల ప్రవర్తనలో పెద్ద మార్పు వచ్చిందని ఆయన అన్నారు.
డేటా ప్రకారం, భారతదేశంలోని 95 శాతం గ్రామాలు ODF ప్లస్గా ప్రకటించబడ్డాయి.
ODF ప్లస్ గ్రామాలు 2022 డిసెంబరులో 1 లక్ష నుంచి ఇప్పుడు 5.67 లక్షలకు పెరిగాయి. ODF ప్లస్ మోడల్ గ్రామాలు 4,85,818కు చేరాయి.
“కొత్తలో యెడమవైపు మల విసర్జన చేస్తున్న కోట్లాది మంది ప్రజలు ఇప్పుడు ఆ అలవాటు మానేశారు,” అని పాటీల్ చెప్పారు.
మెరుగైన శానిటేషన్ చిన్నారుల ప్రాణాలను కూడా రక్షించిందని ఆయన తెలిపారు.
“సుమారు 3 లక్షల చిన్నారుల ప్రాణాలను పరిశుభ్రత కాపాడింది,” అని అన్నారు.
శానిటేషన్ సౌకర్యాల నిర్వహణకు ప్రభుత్వం ఆర్థిక సహాయాన్ని కొనసాగిస్తుందని తెలిపారు.
“12 కోట్ల టాయిలెట్లు ఉన్నా, వాటికి ఫండింగ్ కొనసాగుతుంది,” అని చెప్పారు.
ప్రపంచ టాయిలెట్ దినోత్సవం (నవంబర్ 19) భద్రమైన, స్థిరమైన శానిటేషన్ అవసరాన్ని గుర్తు చేస్తుంది — ఇది SDG–6 ప్రధాన లక్ష్యం.
2014లో స్వచ్ఛ్ భారత్ మిషన్ ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి, భారత్ ఓపెన్ డెఫికేషన్ నిర్మూలన నుంచి వ్యర్థ నిర్వహణ, పరిశుభ్రత, నీటి వనరుల రక్షణ వైపు ముందడుగు వేస్తోంది.
SBM–గ్రామీణ ఫేజ్ IIలో చాలా గ్రామాలు ODF స్థితిని కాపాడుకుంటూ వ్యర్థ నిర్వహణ, పరిశుభ్రత కార్యక్రమాలను విస్తరిస్తున్నాయి.
పట్టణ శానిటేషన్ లక్ష్యాలు కూడా 108% సాధించాయి — 63.7 లక్ష ఇళ్ల టాయిలెట్లు నిర్మించడంతో పాటు, పబ్లిక్/కమ్యూనిటీ టాయిలెట్లు 125% లక్ష్యాన్ని మించాయి.
జల్ జీవన్ మిషన్, AMRUT వంటి పథకాలు నీటి సరఫరా, మురుగు వ్యవస్థలను మెరుగుపరచడం ద్వారా శానిటేషన్ ఫలితాలను బలపరిచాయి.