ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ “ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼” ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੌਲਨੀਅਲ ਮਨੋਵ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਬਚੇ-ਖੁੱਚੇ ਅੰਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱਲਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਐਸੀ ਚਾਰਟਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ, ਸਗੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਵਮਾਨ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕੌਲਨੀਅਲ ਮਨੋਵ੍ਰਿਤੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਚ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ “ਜੀਊਂਦਾ ਨੈਤਿਕ ਕੰਪਾਸ” ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਤਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨੀਤੀਆਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਰਤੋਂ ਇਸਦੇ ਮੁੱਲਾਂ—ਨਿਆਂ, ਆਜ਼ਾਦੀ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਭਰਾਤ੍ਰਤਾ—ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੌਲਨੀਅਲ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਲੀਆ ਸੁਧਾਰ “ਸੋਚ ਨੂੰ ਉਦੌਪਨੀਵੇਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ” ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲੋਕ-ਕੇਂਦਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ। “ਮੂਲਅਧਿਕਾਰ ਜਿੰਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਮੂਲ ਕੱਤਵਾਂ ਵੀ ਉਤਨੇ ਹੀ ਜਰੂਰੀ ਹਨ। ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਏ। ਤਦੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਭਾਰਤ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਯੁਵਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੱਤਵਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸਚੇਤ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਰੰਟੀ ਹੈ।