नवी दिल्ली, ४ डिसेंबर (PTI): पुढील तीन महिन्यांत जागतिक हवामान आणि वातावरणावर कमकुवत लानीनाचा परिणाम होण्याची ५५ टक्के शक्यता असल्याचे जागतिक हवामान संघटनेने (WMO) गुरुवारी सांगितले.
लानीना सामान्यतः जागतिक सरासरी तापमानात तात्पुरती घट आणते, परंतु अनेक भागांत अद्यापही सामान्यपेक्षा जास्त उष्णता राहण्याची शक्यता आहे, असे संयुक्त राष्ट्रांच्या या हवामान संस्थेने म्हटले आहे।
लानीना आणि एल निनो हे एल निनो-दक्षिणी दोलन (ENSO) नावाच्या प्रशांत महासागरातील हवामान चक्राच्या विरुद्ध अवस्था आहेत. लानीना म्हणजे मध्य आणि पूर्व विषुववृत्तीय प्रशांत महासागरातील समुद्रपृष्ठाच्या तापमानात मोठ्या प्रमाणात घट होणे. याचा उष्णकटिबंधीय वारे, दाब आणि पर्जन्यमानावर परिणाम होतो।
एल निनो ही या चक्राची “उष्ण अवस्था” असून भारताच्या मान्सूनला कमकुवत करते आणि दुष्काळाची शक्यता वाढवते।
WMOच्या ताज्या अंदाजानुसार, नोव्हेंबर २०२५ च्या मध्यात समुद्री व वातावरणीय निर्देशक लानीना-सीमारेषेवरील परिस्थितीकडे संकेत देत आहेत।
डिसेंबर-फेब्रुवारी २०२५-२६ मध्ये लानीना स्थिती गाठण्याची शक्यता ५५ टक्के आहे।
यापूर्वी या आठवड्यात भारत हवामान विभागाने सांगितले की दुर्बल लानीना परिस्थितीत मध्य भारत, शेजारचा उत्तर-पश्चिम आणि द्वीपकल्पीय भागात हिवाळ्यात सामान्य ते कमी तापमान अनुभवायला मिळू शकते।
WMOने म्हटले की जानेवारी-मार्च आणि फेब्रुवारी-एप्रिल २०२६ मध्ये ENSO-तटस्थ स्थितीकडे परतण्याची शक्यता अनुक्रमे ६५ टक्क्यांवरून ७५ टक्के इतकी वाढेल. एल निनो होण्याची शक्यता कमी आहे।
जरी ENSO जागतिक हवामानाचा एक महत्त्वाचा घटक असला तरी तो पृथ्वीच्या हवामानावर प्रभाव करणारा एकमेव घटक नाही।
WMOचे सिजनल अपडेट्स उत्तर अटलांटिक दोलन, आर्क्टिक दोलन आणि हिंद महासागर द्विध्रुवीय अशा इतर घटकांचाही विचार करतात। PTI GVS NB NB