ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਦਸੰਬਰ (PTI) ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਗਭਗ ਦੋਗੁਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ।
ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਐਨਰਜੀ ਐਂਡ ਕਲੀਨ ਏਅਰ (CREA) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੇ ਸਟਬਲ ਬਰਨਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਗੰਭੀਰ ਰਹੀ।
ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ PM2.5 ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਔਸਤ ਸਤਰ 215 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਉਬਿਕ ਮੀਟਰ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ 107 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦੋਗੁਣਾ ਹੈ।
ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ 23 ‘ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ’, 6 ‘ਗੰਭੀਰ’ ਅਤੇ 1 ‘ਖਰਾਬ’ ਦਿਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਿੱਘੜਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਟਬਲ ਬਰਨਿੰਗ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਿਰਫ 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਟਬਲ ਬਰਨਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ 22 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ, ਜੋ ਨਵੰਬਰ 2024 ਦੇ 38 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੌ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੀਰਸ਼ 10 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਿਆਰ (NAAQS) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵੀ ਦਿਨ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਗ਼ਾਜ਼ਿਆਬਾਦ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ PM2.5 ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਔਸਤ ਸਤਰ 224 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਹਰ ਦਿਨ NAAQS ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਈ।
ਨੋਇਡਾ, ਬਹਾਦੁਰਗੜ੍ਹ, ਦਿੱਲੀ, ਹਾਪੁਰ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ, ਬਾਗਪਤ, ਸੋਨੀਪਤ, ਮੇਰਠ ਅਤੇ ਰੋਹਤਕ ਵੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਛੇ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਬਹਾਦੁਰਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀ ਦਿਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ NAAQS ਸੀਮਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਕਈ ਹੋਰ NCR ਸ਼ਹਿਰ— ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ, ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ, ਜਿੰਦ, ਮੁਜ਼ਫ਼ਫ਼ਰਨਗਰ, ਗੁਰੁਗ੍ਰਾਮ, ਖੁਰਜਾ, ਭਿਵਾਨੀ, ਕਰਨਾਲ, ਯਮੁਨਾਨਗਰ ਅਤੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ — ਵੀ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹੇ।
CREA ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਟਬਲ ਬਰਨਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, NCR ਦੇ 29 ਵਿੱਚੋਂ 20 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਉਦਯੋਗ, ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਖੇਤਰ-ਵਾਰ ਉਤਸਰਜਨ ਨਹੀਂ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ।”
ਰਾਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਸਨ — 34 ਵਿੱਚੋਂ 23 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ NAAQS ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ।
ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 25 ਵਿੱਚੋਂ 22 ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 20 ਵਿੱਚੋਂ 14 ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹੇ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਓਡਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮੇਘਾਲਿਆ ਦਾ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 7 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ PM2.5 ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਨ, ਬਾਕੀ ਮੇਘਾਲਿਆ, ਸਿਕਕਿਮ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ।
255 ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ 114 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ NAAQS (60 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ) ਮਿਆਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ।
WHO ਦੇ 15 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਦਿਨ-ਪੱਧਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਪਦੰਡ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। PTI NSM MPL MPL