નવી દિલ્હી, 11 ડિસેમ્બર (PTI) રાજ્યસભાની નિમણૂક પામેલી સભ્ય સુધા મૂર્તિએ ગુરુવારે સામાજિક નવીનતાઓને માન્યતા આપવાની જોરદાર માંગ કરી. તેમનું કહેવું છે કે ટેક્નિકલ સિદ્ધિઓને જેટલી પ્રશંસા મળે છે, એટલી જીવનને સરળ બનાવનાર સામાજિક શોધોને મળતી નથી.
ઝીરો અવર દરમિયાન મુદ્દો ઉઠાવી તેમણે જણાવ્યું કે ઇડલી ગ્રાઇન્ડર જેવી શોધોએ ખાસ કરીને મહિલાઓનું જીવન બદલી નાખ્યું છે, પરંતુ તેમના શોધક લગભગ ભૂલાઈ ગયા છે.
તેમણે કહ્યું, “ટેક્નિકલ નવીનતા કરો તો પુરસ્કાર મળે, વખાણ થાય. પરંતુ અન્ય ક્ષેત્રોની સિદ્ધિઓ તરફ કોઈ ધ્યાન આપતું નથી.”
વિશ્વના ઉદાહરણ તરીકે, તેમણે જાપાનના QR કોડના શોધકને યાદ કર્યા, જેમણે પેટન્ટ ન કરાવતાં તે દુનિયા માટે મફત રાખ્યો.
તેમણે જણાવ્યું, “તેમણે ‘બહુજન હિતાય, બહુજન સુખાય’ વિચારથી એવું કર્યું… આજે QR કોડથી વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થા વેગથી વધી રહી છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે CSR કે ટેક્નોલોજી જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં સરકાર પુરસ્કારો આપે છે, પરંતુ સામાજિક નવીનતાઓ માટે કોઈ ખાસ પુરસ્કાર શ્રેણી નથી.
“સરકારએ સામાજિક નવીનતાઓ માટે નવી પુરસ્કાર લીટી શરૂ કરવી જોઈએ જેથી સામાજિક નવીનકારોને સન્માન મળે અને સમાજને તેનો લાભ મળે,” મૂર્તિએ કહ્યું.
તેમણે જણાવ્યું કે સામાજિક ક્ષેત્રના પોતાના અનુભવો પરથી તેમને આવા પુરસ્કારોનો સકારાત્મક પ્રભાવ જોવા મળ્યો છે. PTI LUX DRR