అణు పునర్నిర్మాణంపై ఇరాన్‌కు ట్రంప్ హెచ్చరిక; నెతన్యాహూ పర్యటన భద్రతా సమన్వయాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది

President Donald Trump talks with Israel's Prime Minister Benjamin Netanyahu at the Knesset, Israel's parliament, Monday, Oct. 13, 2025, in Jerusalem. AP/PTI(AP10_13_2025_000248B)

పామ్ బీచ్, ఫ్లోరిడా, డిసెంబర్ 30 (ఏపీ) సోమవారం అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమాన్ని మళ్లీ నిర్మించకుండా హెచ్చరించారు. అదే సమయంలో ఫ్లోరిడాలోని తన నివాసంలో విస్తృత చర్చల కోసం ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహూను ఆయన ఆహ్వానించారు. ఈ హెచ్చరిక జూన్‌లో కీలక అణు ఇంధన శుద్ధి కేంద్రాలపై అమెరికా దాడులతో తెహ్రాన్ అణు సామర్థ్యాలు “పూర్తిగా మరియు సమగ్రంగా నాశనం అయ్యాయి” అని ట్రంప్ పదే పదే పేర్కొన్న తరువాత వచ్చింది. అయితే ఇజ్రాయెల్‌ను దాడి చేయగల దీర్ఘ శ్రేణి క్షిపణుల నిల్వను ఇరాన్ మళ్లీ నిర్మిస్తోందన్న ఆందోళనను ఇజ్రాయెల్ అధికారులు స్థానిక మీడియాలో వ్యక్తం చేసినట్లు పేర్కొనబడింది.

“ఇప్పుడు ఇరాన్ మళ్లీ నిర్మించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు నేను వింటున్నాను,” నెతన్యాహూను తన మార్-ఎ-లాగో ఎస్టేట్‌లో స్వాగతిస్తూ ట్రంప్ విలేకరులతో అన్నారు. “అలా చేస్తే, మనం వాళ్లను మళ్లీ కూల్చివేయాల్సి ఉంటుంది. మేము వాళ్లను కూల్చేస్తాం. పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తాం. కానీ అలా జరుగకపోతే బాగుంటుంది.”

దేశంలోని ఏ ప్రదేశంలోనూ ఇకపై యురేనియం శుద్ధి చేయడం లేదని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తూ, తన అణు కార్యక్రమంపై సాధ్యమైన చర్చలకు తాను ఇంకా సిద్ధంగా ఉన్నానని పశ్చిమ దేశాలకు సంకేతం ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే ఇరాన్‌పై 12 రోజుల యుద్ధాన్ని ప్రారంభించిన కొన్ని నెలలకే తెహ్రాన్‌పై కొత్త సైనిక చర్య తీసుకోవాల్సిన అవసరంపై ట్రంప్‌తో నెతన్యాహూ చర్చించనున్నారని అంచనా వేయబడింది.

ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ముందు తన అణు కార్యక్రమాన్ని పూర్తిగా నిరాయుధీకరించేందుకు ఒప్పందం కుదుర్చుకోలేదని ట్రంప్ ఇరాన్‌ను మరోసారి విమర్శించారు.

“ఆ ఒప్పందం చేసుంటే బాగుండేదని వాళ్లు ఇప్పుడు కోరుకుంటున్నారు,” అని ట్రంప్ అన్నారు.

నెతన్యాహూ పర్యటన గాజాలో మరో కీలక సమయంలో జరుగుతోంది. అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన ఇజ్రాయెల్–హమాస్ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం రెండో, క్లిష్ట దశకు చేరుకునే ముందు ఆగిపోవచ్చన్న ప్రమాదం ఉండటంతో, దానికి కొత్త ఊపునివ్వాలని ట్రంప్ చూస్తున్నారు.

నెతన్యాహూ పక్కన నిలబడి ట్రంప్, “సాధ్యమైనంత త్వరగా” రెండో దశకు చేరుకోవాలని తాను కోరుకుంటున్నట్లు చెప్పారు. “కానీ హమాస్ నిరాయుధీకరణ తప్పనిసరి,” అని ఆయన జోడించారు.

ట్రంప్‌తో చర్చలకు ముందు నెతన్యాహూ విడివిడిగా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియోను, రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్‌ను కలిశారు.

గాజా కాల్పుల విరమణ పురోగతి మందగించింది

ట్రంప్ ప్రోత్సహించిన ఇజ్రాయెల్–హమాస్ మధ్య కాల్పుల విరమణ ఎక్కువగా కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఇటీవలి కాలంలో పురోగతి మందగించింది. ఇరుపక్షాలు పరస్పరం ఉల్లంఘనల ఆరోపణలు చేసుకుంటున్నాయి. అలాగే ముందుకు వెళ్లే మార్గంపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మరియు అరబ్ దేశాల మధ్య భేదాభిప్రాయాలు వెలుగు చూశాయి.

కాల్పుల విరమణ మొదటి దశ అక్టోబర్‌లో ప్రారంభమైంది. ఇజ్రాయెల్‌పై హమాస్ నేతృత్వంలోని తొలి దాడికి రెండేళ్ల పూర్తైన కొన్ని రోజుల తర్వాత ఇది జరిగింది. ఆ దాడిలో సుమారు 1,200 మంది మరణించారు. అప్పట్లో బంధించబడిన 251 మంది బందీలలో ఒకరిని మినహాయించి మిగతా వారందరినీ జీవితం ఉన్నా లేక మృతదేహాల రూపంలోనైనా విడుదల చేశారు.

రాన్ గ్విలీ అవశేషాలు గాజాలో ఉన్నంతకాలం తదుపరి దశకు వెళ్లేందుకు తాను తొందరపడటం లేదని ఇజ్రాయెల్ నాయకుడు సంకేతమిచ్చారు.

గ్విలీ తల్లిదండ్రులు సోమవారం ఫ్లోరిడాలో నెతన్యాహూ, రూబియో, అమెరికా దూత స్టీవ్ విట్కాఫ్ మరియు అధ్యక్షుడి అల్లుడు జారెడ్ కుష్నర్‌లను కలిశారు. అక్టోబర్ 7, 2023 దాడిలో అపహరించబడిన వారి కుటుంబాల తరఫున పనిచేసే బందీలు మరియు గల్లంతైన కుటుంబాల వేదిక ప్రకారం, గ్విలీ కుటుంబం ఆ రోజే తరువాత ట్రంప్‌ను కలవనుంది. హమాస్ మొదటి దశలోని కట్టుబాట్లను నెరవేర్చే వరకు మరియు రాన్‌ను ఇంటికి తీసుకురాకుండా ఒప్పందం రెండో దశకు మార్పు ఉండకూడదని కుటుంబం కోరుకుంటోందని ఆ వేదిక తెలిపింది.

సంయుక్తరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి ఆమోదించిన ట్రంప్ యొక్క 20 అంశాల ప్రణాళిక గాజాలో హమాస్ పాలనకు ముగింపు పలకడానికి ఒక ఆశావహ దృష్టిని ప్రతిపాదిస్తోంది.

తదుపరి దశ క్లిష్టమైనది

ముందున్న మార్గం నిస్సందేహంగా క్లిష్టమే.

విజయవంతమైతే, రెండో దశలో అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణలో నిరాయుధీకరించిన గాజాను పునర్నిర్మించడం జరుగుతుంది. దీనిని ట్రంప్ అధ్యక్షతన ఉండే మరియు శాంతి మండలిగా పిలవబడే సమూహం పర్యవేక్షిస్తుంది. శాంతి మండలి పర్యవేక్షణలో గాజాలో రోజువారీ వ్యవహారాలను నిర్వహించేందుకు పాలస్తీనీయులు “సాంకేతిక, రాజకీయేతర” కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తారు.

ఇది ఇజ్రాయెల్ మరియు అరబ్ ప్రపంచం మధ్య సాధారణీకృత సంబంధాలకు, అలాగే పాలస్తీనా స్వాతంత్ర్యానికి సాధ్యమైన మార్గానికి కూడా పిలుపునిస్తుంది. అనంతరం యుద్ధంతో నాశనమైన గాజా పునర్నిర్మాణం, హమాస్ నిరాయుధీకరణ, అంతర్జాతీయ స్థిరీకరణ బలగం అనే భద్రతా వ్యవస్థ ఏర్పాటు వంటి క్లిష్టమైన లాజిస్టిక్ మరియు మానవతా ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.

రెండు సంవత్సరాల పాటు, పునరుద్ధరించగల ఐక్యరాజ్యసమితి ఆదేశం కింద గాజా పునర్నిర్మాణాన్ని శాంతి మండలి పర్యవేక్షిస్తుంది. దీని సభ్యుల పేర్లు సంవత్సరం చివరికి ప్రకటించాల్సి ఉండగా, సోమవారం సమావేశం తర్వాత కూడా వెల్లడయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే ఆ ప్రకటన వచ్చే నెలకు వాయిదా పడవచ్చు.

ఇంకా అనేక అంశాలు స్పష్టత పొందాల్సి ఉంది

ఈ నాయకుల సమావేశానికి ముందు, కాల్పుల విరమణకు మధ్యవర్తిత్వం చేస్తున్న ఈజిప్ట్, ఖతార్, టర్కీ అధికారులతో విట్కాఫ్ మరియు కుష్నర్ ఇటీవల ఫ్లోరిడాలో సమావేశమయ్యారు.

ఆ సమావేశాలపై సమాచారం పొందిన ఒక అధికారి ప్రకారం, రెండో దశకు వెళ్లడాన్ని రెండు ప్రధాన సవాళ్లు క్లిష్టం చేస్తున్నాయి. మధ్యవర్తులు ఇచ్చిన జాబితా నుంచి పాలస్తీనా సాంకేతిక కమిటీ సభ్యులను పరిశీలించి ఆమోదించేందుకు ఇజ్రాయెల్ అధికారులు ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటున్నారు. అలాగే ఇజ్రాయెల్ తన సైనిక దాడులను కొనసాగిస్తోంది.

ట్రంప్ ప్రణాళికలో భద్రతను కాపాడేందుకు బహుళజాతి సంస్థగా ప్రతిపాదించిన స్థిరీకరణ బలగం ఏర్పాటు కూడా ఉంది. అయితే అది ఇంకా ఏర్పాటు కాలేదు. సోమవారం సమావేశం తర్వాత వివరాలు వెలువడతాయా లేదో స్పష్టంగా లేదు.

ఆ బలగం అధికార పరిధిపై అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ అవగాహనకు, ప్రాంతంలోని ఇతర ప్రధాన దేశాలు మరియు యూరోపియన్ ప్రభుత్వాల అవగాహనకు మధ్య “భారీ అంతరం” ఉందని ఒక పాశ్చాత్య దౌత్యవేత్త చెప్పారు.

బహిర్గతం కాని వివరాలు అందించేందుకు అందరూ గోప్యత షరతుపై మాట్లాడారు.

హమాస్ మరియు ఇతర ఉగ్రవాద గుంపులను నిరాయుధీకరించడం సహా భద్రతా బాధ్యతల్లో ఆ బలగానికి “నాయకత్వ పాత్ర” ఉండాలని అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ కోరుతున్నాయి. అయితే సైనికులను పంపాలని కోరుతున్న దేశాలు, ఆ అధికార పరిధి దాన్ని “ఆక్రమణ బలగంగా” మార్చుతుందేమోనని భయపడుతున్నాయని దౌత్యవేత్త అన్నారు.

ఇజ్రాయెల్ పాలస్తీనా భూభాగాన్ని ఆక్రమించి ఉన్నంతకాలం సాయుధ ప్రతిఘటన హక్కు తమకుందని హమాస్ పట్టుబడుతూనే, తన ఆయుధ నిల్వలను “ఫ్రీజ్ చేయడం లేదా నిల్వ చేయడం”పై చర్చలకు సిద్ధమని తెలిపింది. ఒక అమెరికా అధికారి ప్రకారం, ఆయుధాల మార్పిడి కోసం నగదు ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం వంటి ప్రణాళిక ఉండవచ్చు. ఇది విట్కాఫ్ గతంలో ప్రతిపాదించిన “బైబ్యాక్” కార్యక్రమాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది. (ఏపీ) హిగ్ హిగ్

వర్గం: బ్రేకింగ్ న్యూస్

ఎస్ఈఓ ట్యాగులు: #స్వదేశీ, #న్యూస్, చర్చల కోసం ఇజ్రాయెల్ నేత నెతన్యాహూను ఆహ్వానించిన సందర్భంగా అణు కార్యక్రమాన్ని మళ్లీ నిర్మించవద్దని ఇరాన్‌ను హెచ్చరించిన ట్రంప్