वार्सा, ६ फेब्रुवारी (AP) अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्याविरोधात “अत्यंत आक्षेपार्ह आणि कोणत्याही कारणाशिवाय केलेल्या अपमानजनक वक्तव्यां”मुळे पोलंड संसदेच्या खालच्या सभागृहाचे अध्यक्ष व्लोद्झिमिएर्ज चाझास्ती यांच्याशी अमेरिकेचे “यापुढे कोणतेही व्यवहार, संपर्क किंवा संवाद राहणार नाहीत,” अशी घोषणा पोलंडमधील अमेरिकेच्या राजदूतांनी गुरुवारी केली. मात्र ही कथित अपमानजनक वक्तव्ये नेमकी कोणती होती, हे राजदूत टॉम रोझ यांनी स्पष्ट केले नाही. तथापि, सोमवारी चाझास्ती यांनी दिलेल्या एका सार्वजनिक निवेदनात, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी नामांकन देण्याच्या आपल्या इस्रायली आणि अमेरिकन समकक्षांच्या उपक्रमाला आपण पाठिंबा देणार नसल्याचे म्हटले होते.
चाझास्ती हे डोनाल्ड टुस्क यांच्या नेतृत्वाखालील उदारमतवादी सरकारमधील डाव्या विचारसरणीच्या पक्षाच्या नेत्यांपैकी एक आहेत.
ट्रंप सत्तेवर आल्यानंतरपासून, पोलंडला आपल्या युरोपीय मित्रदेशांचे संरक्षण करतानाच शेजारील युक्रेनमधील शांततेसाठी महत्त्वाच्या असलेल्या आपल्या सर्वात शक्तिशाली मित्रदेश—अमेरिकेला नाराज न करता—एक नाजूक समतोल राखावा लागत आहे. आतापर्यंत वार्साने हे साध्य केले आहे; युरोपीय संघाशी संबंधित बाबी टुस्क यांनी हाताळल्या, तर राष्ट्रीय-पुराणमतवादी विरोधी पक्ष ‘लॉ अँड जस्टीस’च्या पाठिंब्याने सत्तेवर आलेले अध्यक्ष कारोळ नावरॉकी यांना ट्रंप यांच्याशी संपर्क साधण्याची मुभा देण्यात आली.
नावरॉकी यांचे ट्रंप यांच्याशी चांगले संबंध आहेत. गेल्या वर्षीच्या अध्यक्षीय निवडणूक प्रचारादरम्यान ट्रंप यांनी त्यांना पाठिंबा दिला होता आणि नावरॉकी पदावर आल्यानंतर लवकरच त्यांना व्हाइट हाऊसमध्ये आमंत्रित केले होते. सप्टेंबरमध्ये व्हाइट हाऊसमध्ये दोन्ही अध्यक्ष शेजारी बसले असताना, पोलंडमधून अमेरिकन सैन्य मागे घेण्याचा कोणताही विचार नसल्याचे ट्रंप यांनी जाहीर केले. हे नव्या अध्यक्षांना आणि त्यांच्या उद्दिष्टांना पाठिंबा देणारे संकेत मानले गेले. “त्यांना हवे असल्यास आम्ही तिथे आणखी सैन्य पाठवू,” असेही ट्रंप म्हणाले.
मात्र या आठवड्यातील वादामुळे सध्याच्या आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीत पोलंडसमोर उभ्या असलेल्या अडचणी अधोरेखित होतात.
सोमवारी चाझास्ती यांनी कोणतीही तडजोड न करता सांगितले की ट्रंप “नोबेल शांतता पुरस्कारास पात्र नाहीत.” ट्रंप “सत्तेच्या राजकारणाचे प्रतिनिधित्व करतात आणि बळाचा वापर करून व्यवहाराधिष्ठित राजकारण करतात,” असे त्यांनी म्हटले. यामुळे अनेकदा “आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन होते,” असेही या पोलिश नेत्याने जोडले.
अमेरिकेच्या लष्करी मोहिमांमध्ये पोलिश सैनिकांनी बजावलेल्या भूमिकेला ट्रंप यांनी पुरेशी दखल दिली नाही, तसेच ग्रीनलँडसारख्या “इतर प्रदेशांकडे साधन म्हणून पाहण्याच्या दृष्टिकोनावर”ही त्यांनी टीका केली.
रोझ यांच्या घोषणेला पोलंडचे पंतप्रधान डोनाल्ड टुस्क यांनी तत्काळ प्रतिसाद दिला. “श्रीमान राजदूत रोझ, मित्रदेशांनी एकमेकांचा आदर करावा, उपदेश करू नये,” असे टुस्क यांनी गुरुवारी दुपारी ‘एक्स’वर लिहिले.
मात्र रोझ आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिले. टुस्क स्वतः “अमेरिकेचे आदर्श मित्रदेश आणि उत्तम मित्र” असले तरी, चाझास्ती यांची वक्तव्ये “तुमच्या सरकारसाठी अत्यंत हानिकारक ठरू शकतात,” असे त्यांनी प्रत्युत्तरात म्हटले. व्हाइट हाऊसमध्ये “पोलंडला आजवर मिळालेला सर्वात मोठा मित्र” असलेल्या ट्रंप यांचा अपमान करणे, एखाद्या पोलिश नेत्याने करू शकणारी “शेवटची गोष्ट” असल्याचा इशारा रोझ यांनी दिला.
या आठवड्याच्या सुरुवातीला, नावरॉकी यांनी राष्ट्रीय सुरक्षा संस्थेची बैठक बोलावली. त्यात पोलंडने ट्रंप यांच्या ‘बोर्ड ऑफ पीस’मध्ये सामील व्हावे का, तसेच चाझास्ती यांच्या कथित “पूर्वेकडील देशांशी असलेल्या व्यावसायिक आणि सामाजिक संपर्कां”बाबत स्पष्टीकरण देणे, अशा मुद्द्यांवर चर्चा झाली. रशिया किंवा बेलारूसशी कोणतेही गैरसंबंध नसल्याचे संसदाध्यक्षांनी नाकारले आहे.
नावरॉकी यांच्या अध्यक्षीय उमेदवारीला पाठिंबा दिलेल्या पोलंडमधील प्रमुख विरोधी पक्ष ‘लॉ अँड जस्टीस’ला पुढील वर्षी होणाऱ्या संसदीय निवडणुकांत पुन्हा सत्तेत येण्याची आशा आहे. टुस्क यांच्या आघाडीतील भागीदारांना कमकुवत करणे ही त्यांच्या रणनीतीचा एक भाग आहे.
गुरुवारी रात्री चाझास्ती यांनी स्वतः निवेदन देत, पोलंडसाठी अमेरिकेला एक महत्त्वाचा मित्रदेश मानत असल्याचे सांगितले; मात्र आपली भूमिका बदलणार नसल्याचे स्पष्ट केले.
या प्रकरणावर प्रतिक्रिया देण्याच्या विनंतीला अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाकडून तात्काळ प्रतिसाद मिळाला नाही. (AP) RUK RUK
वर्ग: ब्रेकिंग न्यूज
SEO टॅग्स: #swadesi, #News, ट्रंपविरोधातील ‘अपमानजनक वक्तव्यां’मुळे पोलंड संसदेच्या अध्यक्षांशी अमेरिकेचे संबंध तोडले